gewicht 7,60gr.; goud Ø 36mm.
muntmeester Jacob Dirckszn. Alewijn
stempelsnijder Hendrik Noster

vz. Gekroonde en geharnaste vorst met een geschouderd zwaard in de rechterhand en schild met het wapen van Gelderland in de linker, staande frontaal op karveel met een roos op het boord en in de vaan op het achtersteven de klimmende Gelderse leeuw, binnen een parelcirkel. In de buitencirkel de tekst; • MON - ET - A•NOVA•AV•DVC•GELRIE•COM•Z (vertaald: nieuwe gouden munt van het hertogdom Gelderland en graafschap Zutphen)
kz. Stralende zon, omgeven door vier lelies en vier gekroonde leeuwen, om en om geplaatst, binnen achtpas binnen een parelcirkel. In de buitencirkel de tekst; ✥ DEVS•TRANSFERT•ET•CONSTITVT•REGNA (vertaald: God bevestigt koningen (heerschappijen) en zet hen af)

De rozenobel of ryal werd in 1465 ingevoerd door Edward IV van Engeland. In de Republiek werd dit munttype geïmiteerd en aangemunt tussen 1579-1603 door alle gewesten (behalve Holland, West-Friesland en Groningen), door de stad Kampen en door diverse muntheren te Gorinchem. Na 1586 was de productie van rozenobel stil komen te liggen, echter in  reactie  op  de  gouden Albertijnen  van  de Zuidelijke Nederlanden  gingen  enkele  munthuizen  rond 1600  weer over  op  het aanmunting van hele en halve rozenobels, die tegen een gunstige koers in omloop gebracht konden worden. De hele rozenobels werden toen uitgegeven tegen een koers van 8 gulden en 5 stuivers (de halve rozenobel op de helft daarvan). Feitelijk was deze koers te hoog, en Holland bestreed de aanmunting van deze rozenobels dan ook. In 1602 werden ze in Holland zelfs verboden als wettig betaalmiddel.

Tussen 15 maart 1584 en 20 augustus 1586 werden deze rozenobels, op muntvoet van de Engelse rozenobels, aangemunt op naam en gezag van de Staten ven Gelderland. In totaal werden circa 40.672 stuks aangemunt met een gehalte van 23 karaat 10 grein (993/1000). De koers van uitgifte van deze munt was 7 gulden 10 stuivers. Zeer zeldzaam.

Delmonte 636 ; Verkade.- ; de Voogt 20B ; HNPM.33 ;
CNM.2.17.56 ; Pannekeet 23 ; Friedberg 230 RR
Licht randhakje, overigens zeer attractief exemplaar. 
zfr/pr

gewicht 3,74 gram ; Ø 30mm.

De rozenobels uit deze periode komen in beeldenaar vrij nauwkeurig met elkaar overeen. Mogelijk zijn de stempels voor al deze nobels gesneden door Gerard van Bylear in zijn hoedanigheid als stempelsnijder-generaal: in 1601 komt hij  (overigens voor het laatst) nog in de Zeeuwse rekeningen voor als stempelsnijder. Deze Gelderse ½ rozenobel werd aangemunt in de periode 15 januari - 13 december 1602, met een totaaloplage van 50.361 stuks. Zeldzaam.

Delmonte 640 ; de Voogt 111 ; HNPM.37 ; CNM.2.17.58 ; Friedberg 231 R
Kleine zwaktes van de slag, doch nauwelijks gecirculeerd.
pr

gewicht 9,88gr. ; goud Ø 28mm.
muntmeester Martinus Holzhey
muntmeesterteken man met wijnruit

stempeleigenschappent: punt na CONCORDIA, interpunctie dubbele punt
op voorzijde, interpunctie enkele punt op de keerzijde, een rozet voor MO
en een streepje onder de L in GL.

Muntmeester Martinus Holtzhey sr. werd in 1749 aangesteld als muntmeester aan de Gelderse Provinciale Munt te Harderwijk. Om zijn inkomen te verhogen, geprobeerde hij zijn toen 13-jarige zoon Martinus jr. aan te stellen als stempelsnijder. Dit werd echter niet geaccepteerd door de Staten van Gelderland, waarop hij in 1752 Harderwijk verliet voor Middelburg om aldaar de functie van muntmeester aan de Zeeuwse Provinciale Munt te gaan vervullen. Daar lukte hem het wel om zijn zoontje tot stempelsnijder benoemd te krijgen, met de nodige extra verdiensten.

Het muntmeesterteken van een halflang manfiguur met in zijn handen twee omhoog gehouden wijnruit struiken, is ontleend aan het familiewapen van de Duitse familie Holthay waarvan de muntmeester meende af te stammen. Achter de man zien we een golvende lijn, dat waarschijnlijk de Rijn of Moezel moet voorstellen als accent op de wijnstreken in dat gebied.

In de jaren 1750-1751 werden circa 117.932 stuks gouden rijders aangemunt,
inclusief ½ gouden rijders. Daarbij komen de gouden rijder uit 1750 wat
minder voor dan die uit 1751. Zeldzaam.

vgl. NAC auction 162, Zürich 6 November 2025, Lot 1312 (in xf- : SFR 5.000 + 22,5%)

Delmonte 653 ; Verkade 3.4 ; de Voogt 451 ; HNPM.52 ;
CNM.2.17.65 ; Pannekeet 101 (R2) ; Friedberg 242 R
pr-

gewicht 9,91gr. ; goud Ø 28mm.
muntmeester Martinus Holzhey
muntmeesterteken man met wijnruit
variant: punt na CONCORDIA, interpunctie dubbele punt op voorzijde,
een rozet voor MO en een stip onder de L in GL.

Muntmeester Martinus Holtzhey Sr. werd in 1749 aangesteld als muntmeester aan de Gelderse Provinciale Munt te Harderwijk. Om zijn inkomen te verhogen, geprobeerde hij zijn toen 13-jarige zoon Martinus jr. aan te stellen als stempelsnijder. Dit werd echter niet geaccepteerd door de Staten van Gelderland, waarop hij in 1752 Harderwijk verliet voor Middelburg om aldaar de functie van muntmeester aan de Zeeuwse Provinciale Munt te gaan vervullen. Daar lukte hem het wel om zijn zoontje tot stempelsnijder benoemd te krijgen, met de nodige extra verdiensten.

Het muntmeesterteken van een halflang manfiguur met in zijn handen twee omhoog gehouden wijnruit struiken, is ontleend aan het familiewapen van de Duitse familie Holthay waarvan de muntmeester meende af te stammen. Achter de man zien we een golvende lijn, dat waarschijnlijk de Rijn of Moezel moet voorstellen als accent op de wijnstreken in dat gebied.

Bij de gouden rijders uit 1751 kunnen we een aantal duidelijke stempelverschillen onderscheiden; dubbele of enkele opunten als interpunctie op de voorzijde, met of zonder punt na CONCORDIA, met of zonder rozet voor MO, en onder de L in GL bevindt zich meestal een punt of horizontaal streep, soms ook echter niets.

Delmonte 653 ; Verkade 3.4 ; de Voogt 454 ; HNPM.52 ;
CNM.2.17.65 ; Pannekeet 101 (R2) ; Friedberg 242 R
Enkele minieme randtikjes en krasjes, echter nauwelijks
gecirculeerd prachtexemplaar met veel stempelglans.
pr/unc

gewicht 9,93gr. ; goud Ø 28mm.
muntmeesterteken geknotte boom met loot
muntmeester Carl Christiaan Novisadi

vgl. Veiling Künker 414, kavel 4088 (in circa pr : € 5.500 incl. opgeld)

Delmonte 653 ; Verkade 3.4 ; de Voogt 485 ;
HNPM.52 ; CNM.2.17.66 ; Pannekeet 101 (R2) ;
coll. Lodewijk S. Beuth 4088 ; Friedberg 242 R
Minieme contactspoortjes, doch weinig gecirculeerd
exemplaar met nog enige stempelglans. Zeldzaam.
pr

gewicht 9,93gr. ; goud Ø 28mm.
muntmeesterteken geknotte boom met loot
muntmeester Carl Christiaan Novisadi

Het betreft hier het laatste jaar van de gouden rijder voor Gelderland.
Deze worden maar weinig aangeboden. Zeldzaam.

Delmonte 653 ; Verkade 3.4 ; de Voogt 503 ;
HNPM.52 ; CNM.2.17.67 ; Pannekeet 101 (R2) ;
coll. Lodewijk S. Beuth -- ; Friedberg 242 R
minieme randoneffenheden, overigens
mooi exemplaar met goede details
pr-/pr

gewicht 4,94gr. ; goud Ø 29mm.
muntmeester Johan Jacobsz. Alewijn
muntteken Gelders kruis

In de jaren 1606-1608 werden slechts 73.141 stuks
halve gouden rijders aangemunt. Zeer zeldzaam.

Na het overlijden van muntmeester Jacob Dircksz. Alewijn op 26 mei 1606 was het diens zoon Johan die hem opvolgde als muntmeester aan de Gelderse provinciale Munt. Vermoedelijk had Johan voor die tijd al in een andere functie gewerkt onder leiding van zijn vader. De familie Alewijn kwam oorspronkelijk uit Amsterdam. Zo was Johan′s grootvader Dirck Dircksz. Alewijn, geboren te Amsterdam rond 1520, werkzaam als ′Wisselaer in de Warmoesstraat, in den Wissel′. Diens zoon Jacob vervulde die functie ook, totdat hij in 1569 werd aangesteld als muntmeester aan de hertogelijke Gelderse Munt te Nijmegen. Na de verplaatsing van het Gelderse munthuis naar het veiliger gelegen Harderwijk, zou hij die functie e aldaar voortzetten tot aan zijn dood in 1606. Johan Jacobsz. Alewijn bleef muntmeester tot 1635 en werd opgevolgd door Johan Wijntgens.

Delmonte 652 ; Verkade 3.3 ; HNPM.51 ;
CNM.2.17.63 ; Pannekeet 71 ; Friedberg 241 RR
Kleine zwaktes van de slag, doch weinig gecirculeerd exemplaar.
zfr/pr à pr-

gewicht 6,84gr. ; goud Ø 30mm.
muntmeester Paulus Sluysken
variant; het lint van de pijlenbundel is gestrikt met een lus

In tegenstelling tot het zilvergeld, zien we op de gouden munten die door muntmeester Paulus Sluysken werden geslagen niet zijn muntmeesterteken hondje. De stempelsnijder had zich aanvankelijk vergist en had PRVVIN gesneden i.p.v. PROVIN. Dit heeft hij gecorrigeerd door een O over de V te plaatsen. De V is echter nog duidelijk zichtbaar. Zeer zeldzame variant.

Weinig gecirculeerd exemplaar met scherpe details, geslagen op een breed
muntplaatje. Voor dit munttype een uitzonderlijk mooi exemplaar.
Zeldzaam.

This specimen hasn’t been long in cirulation and shows with sharp details,
struck on a wide planchet. For this coin type an exceptionally fine example.
Rare.

Delmonte 647 ; Verkade 2.4 ; de Voogt 273 ; Jasek 109c ;
HNPM.45 ; CNM.2.17.75 ; Pannekeet 72 ; Friedberg 235 R
pr

gewicht 3,43gr. ; goud Ø 23mm.
muntteken Gelders kruis
muntmeester Jacob Dirkszn. Alewijn

vz. Gekroonde koning in harnas staande frontaal met in zijn
rechterhand een hellebaard en in de linker de rijksappel,
tussen de voeten een wapenschildje met leeuw naar rechts.
In de buitencirkel de tekst; CONFID•DN•NO - MOVETVR ✥
kz. Gekroonde maagd Maria zitten frontaal met het kindje Jezus
in haar armen, daaronder halve maan. In de buitencirkel de tekst;
MO•AV•DV•GEL - leeuwtje naar rechts - VAL•VNGARIE

Op 4 januari 1589 kreeg muntmeester Alewijn instructies tot het slaan van gouden dukaten. Zowel dukaten van het Nederlandse type als het populaire Hongaarse type. Het eerste Hongaarse type dat in 1589 werd aangemunt toont een koning met Hellebaard en wapenschildje met leeuw. Dat type werd volgens besluit van 26 januari 1591 licht gewijzigd, en toont thans een koning met hellebaard en rijksappel. In de periode 3 augustus 1588 - 1 augustus 1593 werden in totaal circa 141.625 stuks gouden dukaten aangemunt, van zowel het Nederlandse als Hongaarse type. Zeldzaam.

Delmonte 646 ; Verkade- ; de Voogt 56 ; HNPM.49 ; 
CNM.2.17.74 ; Pannekeet 36 ; Jasek 130 ; Friedberg 234  R
voor dit munttype een net exemplaar.
zfr

gewicht 3,48gr. ; goud Ø 23mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntmeesterteken Gelders kruis

variant: het muntteken Gelders kruis is een beetje eigenaardig weergegeven. Door het horizontale dwarsstreepje aan de onderzijde van het kruis lijkt het enigszins op een lelie. Een muntteken dat echter pas ten tijde van Alewijns opvolger Johan Wijntgens, vanaf 1635, in gebruik kwam.

Dit jaartal komt slechts weinig voor. Daarnaast betreft het een nauwelijk gecirculeerd exemplaar met zeer fijne details. Zeer uitzonderlijk in een dergelijke hoge kwaliteit. Zeer zeldzaam.

This year is very rare. Attractive specimen with excellent details. In addition, it is has barely been in circulation and shows us excellent details. Very exceptional in such high quality.

Delmonte 649 ; Verkade 2.2 ; de Voogt - ; HNPM.46 ;
CNM.2.17.77 ; Pannekeet 73(R3) ; Jasek 185 ; Friedberg 237 RR
unc- à pr/unc

gewicht 3,48gr. ; goud Ø 24mm.
muntmeester Johan Wijntgens
zonder munt- of muntmeesterteken

vz. Geharnaste en gekroonde keizer staande naar rechts met in
zijn rechterhand een geschouderd zwaard, in de linker een
pijlenbundel (3 pijlen), geflankeerd door het jaartal 16 - 48,
binnen een parelcirkel, omringd door de tekst; CONCORDIA•
RES - P - ARVA•CRES•GEI•
kz. Vierkant met sierornamenten aan de zijden, langs iedere zijde twee
stippen, met daarbinnen een tekst in 5 regels;
MO ORD / PROVIN / FOEDER / BELG AD / LEG IMP

variant: met GEI i.p.v. GEL en geen interpuncties in de keerzijdetekst

Type met gekroonde Rooms-Duitse keizer staande naar rechts in plaats van een ridder. Deze draagt een grove pijlenbundel met slechts 3 pijlen (normaal 7). Deze munt dateert uit het jaar dat de Noordelijke Nederlanden defintief onafhankelijk werd van Spanje, door het sluiten van een vredesverdrag tussen beide landen tijdens de Vrede van Münster. Daarmee kwam een einde aan de 80-jarige oorlog (1568-1648). Keizer Ferdinand III (1637-1657) was eveneens betrokken bij de Vrede van Westfalen en ondertekende op 24 oktober 1648 de vredesverdragen in Osnabrück (met Zweden) en Münster (met Frankrijk), waarmee de Dertigjarige Oorlog in het Heilige Roomse Rijk werd beëindigd. Of dat feit enig verband houdt men zijn afbeelding op de Gelderse gouden dukaten in onduidelijk. We kennen deze dukaten van de jaren 1648, 1649 en 1650. Na 1650 viel men weer terug op het gebruikelijk en vertrouwde type met de Nederlandse ridder. Misschien toch een symbolische numismatische viering van de Vrede ? Interessant en zeldzaam.

Type featuring a crowned Holy Roman Emperor facing right instead of a knight. The latter carries a coarse bundle of arrows with only 3 arrows. This coin dates from the year the Northern Netherlands definitively gained independence from Spain through the conclusion of a peace treaty between the two countries during the Peace of Münster. This brought an end to the Eighty Years′ War (1568-1648). Emperor Ferdinand III (1637-1657) was also involved in the Peace of Westphalia and signed the peace treaties in Osnabrück (with Sweden) and Münster (with France) on 24 October 1648, thereby ending the Thirty Years′ War in the Holy Roman Empire. Whether this fact has any connection to his depiction on the Gelderland gold ducats remains unclear. We know these ducats from the years 1648, 1649, and 1650. After 1650, they reverted to the usual and familiar type featuring the Dutch knight. Perhaps a symbolic numismatic celebration of Peace after all? Interesting and rare.

Delmonte 649 ; Verkade 2.2 ; de Voogt 254 ; Jasek 213 ;
HNPM.46 ; CNM.2.17.78 ; Pannekeet 73 (R2) ; Friedberg 237 R
Kleine zwaktes van de slag.
zfr

gewicht 3,46gr. ; goud Ø 22mm.
muntmeester Johan Hensbergen (ook wel Heinsbergen)
zonder munt- of muntmeesterteken

In 1741 werd muntmeester Hensbergen geconfronteerd met de beschuldiging dat in 1741 gouden dukaten geslagen zouden zijn niet niet voldeden aan de fijnheid voorschriften. De voorschriften voor het gehalte van de Nederlandse dukaten luiden namelijk dat dit 23 karaat en 8 grein moet zijn (0.986) terwijl inspecteurs zouden hebben geconstateerd dat dit bij (sommige) Gelderse dukaten uit 1741 slechts 23 karaat en 5 ¾ grein bedroeg (0.9783). De verantwoordelijk waardijn verklaarde echter dat er nooit gouden dukaten zijn geslagen met dit lagere gehalte, terwijl ook muntmeester Hensbergen ten stelligste tegen deze beschuldiging protesteerde. (Missive der Staten Generaal, 25 September 1741). Zeer zeldzaam.

Delmonte 650 ; Verkade 2.3 ; de Voogt 444 ; Jasek 266 (R) ;
HNPM.48 ; CNM.2.17.81 ; Pannekeet 104 (R3) ; Friedberg 238 RR
zfr

gewicht 29,07gr. ; zilver Ø 41mm.
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn
muntteken Gelders kruis

vz. Stokkenkruis met vuurijzer in het centrum met enkele
afspattende vonken, daarboven een kroon, eronder een kleine
rozet, in het veld I5 - 84, omringd door de tekst;
✥N•DV•GEL•AD•LEG•PHILIP•BVRG
kz. Gekroond wapenschild van Oostenrijk-Bourgondië,
rijksadelaar en Gelderse leeuw in het hartschildje, omhangen met
de keten van de Orde van het Gulden Vlies, omringd door de tekst;
• DOMINVS•MI - HI•ADIVTOR •

De Philipsdaalder, die in 1557 was ingevoerd, was zwaarder en van hogere waarde dan de Duitse Taler, en sloot dus niet goed aan op het Duitse muntstelsel. Dit was voor de handel tussen de Nederlanden en het Duitse Rijk niet handig. Daarom werd de Bourgondische kruisrijksdaalder in 1567 ingevoerd, op gelijk gewicht en gehalte als de Duitse taler. Vanaf dat moment werd de productie van Philipsdaalders stilgelegd. Mede vanwege de oorlog tussen Spanje en de Nederlanden, waarin andere monetaire belangen gingen spelen, kwam de koninklijke regering van Philips II in 1571 terug op dit besluit. De aanmunting van de Philipsdaalders werd weer hervat en die van de Bourgondische kruisrijksdaalders gestaakt. In de periode van de onafhankelijke Staten en de Republiek heeft dit munttype nog korte periodes van aanmunting gekend (o.a. in 1580-1581, 1584-1585 en 1591-1593), maar daarna was het definitief voorbij.

Op deze munt ziet men het Kruis van Bourgondië. Het is een ruwe knoestige vorm van het kruis van Sint-Andreas, de patroonheilige van Bourgondië, en een historische banier en strijdvlag die wordt gebruikt door houders van de titel van hertog van Bourgondië en hun onderdanen. Het kruis van Bourgondië werd voor het eerst gebruikt in de 15e eeuw door de Valois-hertogen van Bourgondië, die een groot deel van Oost-Frankrijk en de Lage Landen regeerden als een feitelijk onafhankelijke staat. Bij het uitsterven van de hertogelijke lijn van Valois in 1477, werden de Bourgondische Lage Landen geërfd door de Habsburgers, die de titel van hertogen van Bourgondië behielden en de vlag adopteerden als een van de vele symbolen van hun dynastie. Nadat de Bourgondische Habsburgers in 1506 de troon van Spanje bestegen, introduceerden hun functionarissen deze vlag in het Spaanse rijk in de Castiliaanse en Aragonese gebieden in Europa en Amerika.

On this coin the Cross of Burgund is depicted. It is a rough gnarled shape of the cross of Saint Andrew, the patron saint of Burgundy, and a historical banner and battle flag used by holders of the title of Duke of Burgundy and their subjects. The cross of Burgund was first used in the 15th century by the Valois Dukes of Burgundy, who ruled a large part of eastern France and the Low Countries as an effectively independent state. At the extinction of the Valois ducal line in 1477, the Burgundian Low Countries were inherited by the Habsburgs, who retained the title of Dukes of Burgundy and adopted the flag as one of the many symbols of their dynasty. After the Burgundian Habsburgs ascended to the throne of Spain in 1506, their officials introduced this ensign in the Spanish Empire throughout the Castilian and Aragonese territories in Europe and in the Americas.

Delmonte 801 ; Verkade 6.1 ; de Voogt 39 ; Pannekeet 26 ;
HNPM.9 ; CNM.2.17.88 ; Davenport 8500 R
Uitzonderlijk mooi exemplaar met een attractief patina. Zeldzaam.
pr- à zfr/pr

gewicht 28,73gr. ; zilver Ø 39mm.
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn
muntteken Gelders kruis

De Philipsdaalder, die in 1557 was ingevoerd, was zwaarder en van hogere waarde dan de Duitse Taler, en sloot dus niet goed aan op het Duitse muntstelsel. Dit was voor de handel tussen de Nederlanden en het Duitse Rijk niet handig. Daarom werd de Bourgondische kruisrijksdaalder in 1567 ingevoerd, op gelijk gewicht en gehalte als de Duitse taler. Vanaf dat moment werd de productie van Philipsdaalders stilgelegd. Mede vanwege de oorlog tussen Spanje en de Nederlanden, waarin andere monetaire belangen gingen spelen, kwam de koninklijke regering van Philips II in 1571 terug op dit besluit. De aanmunting van de Philipsdaalders werd weer hervat en die van de Bourgondische kruisrijksdaalders gestaakt. In de periode van de onafhankelijke Staten en de Republiek heeft dit munttype nog korte periodes van aanmunting gekend (o.a. in 1580-1581, 1584-1585 en 1591-1593), maar daarna was het definitief voorbij.

Op deze munt ziet men het Kruis van Bourgondië. Het is een ruwe knoestige vorm van het kruis van Sint-Andreas, de patroonheilige van Bourgondië, en een historische banier en strijdvlag die wordt gebruikt door houders van de titel van hertog van Bourgondië en hun onderdanen. Het kruis van Bourgondië werd voor het eerst gebruikt in de 15e eeuw door de Valois-hertogen van Bourgondië, die een groot deel van Oost-Frankrijk en de Lage Landen regeerden als een feitelijk onafhankelijke staat. Bij het uitsterven van de hertogelijke lijn van Valois in 1477, werden de Bourgondische Lage Landen geërfd door de Habsburgers, die de titel van hertogen van Bourgondië behielden en de vlag adopteerden als een van de vele symbolen van hun dynastie. Nadat de Bourgondische Habsburgers in 1506 de troon van Spanje bestegen, introduceerden hun functionarissen deze vlag in het Spaanse rijk in de Castiliaanse en Aragonese gebieden in Europa en Amerika.

On this coin the Cross of Burgund is depicted. It is a rough gnarled shape of the cross of Saint Andrew, the patron saint of Burgundy, and a historical banner and battle flag used by holders of the title of Duke of Burgundy and their subjects. The cross of Burgund was first used in the 15th century by the Valois Dukes of Burgundy, who ruled a large part of eastern France and the Low Countries as an effectively independent state. At the extinction of the Valois ducal line in 1477, the Burgundian Low Countries were inherited by the Habsburgs, who retained the title of Dukes of Burgundy and adopted the flag as one of the many symbols of their dynasty. After the Burgundian Habsburgs ascended to the throne of Spain in 1506, their officials introduced this ensign in the Spanish Empire throughout the Castilian and Aragonese territories in Europe and in the Americas.

Delmonte 803 ; Verkade 7.1 ; de Voogt 64 ; Pannekeet 46 ; 
HNPM.11 ; CNM.2.17.92 ; Davenport  8822
attractief patina
zfr

gewicht 28,67gr. ; zilver Ø 40mm.
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn
muntteken herkruist kruis (zgn. Gelders kruis)

vz. Gekroond Bourgondische kruis, in het hart bijeen gehouden door het
Bourgondische vuurstaal met boven en onder enkele afspattende vonken,
eronder een vierbladige bloem, geflankeerd door het jaartal 15 – 9Z,
omringd door de tekst; ✥MONETA•NOVA•ARGEN•DVC•GELRIÆ•CO•Z
kz. Gekroond wapenschild van Oostenrijk-Bourgondië, rijksadelaar en
Gelderse leeuw in het hartschildje, omhangen met de keten van de Orde van
het Gulden Vlies met onderaan hangend het Lam Gods, omringd door de tekst;
✤ DOMINVS ✤ MI – HI ✤ ADIVTOR✤

De Philipsdaalder, die in 1557 was ingevoerd, was zwaarder en van hogere waarde dan de Duitse Taler, en sloot dus niet goed aan op het Duitse muntstelsel. Dit was voor de handel tussen de Nederlanden en het Duitse Rijk niet handig. Daarom werd de Bourgondische kruisrijksdaalder in 1567 ingevoerd, op gelijk gewicht en gehalte als de Duitse taler. Vanaf dat moment werd de productie van Philipsdaalders stilgelegd. Mede vanwege de oorlog tussen Spanje en de Nederlanden, waarin andere monetaire belangen gingen spelen, kwam de koninklijke regering van Philips II in 1571 terug op dit besluit. De aanmunting van de Philipsdaalders werd weer hervat en die van de Bourgondische kruisrijksdaalders gestaakt. In de periode van de onafhankelijke Staten en de Republiek heeft dit munttype nog korte periodes van aanmunting gekend (o.a. in 1580-1581, 1584-1585 en 1591-1593), maar daarna was het definitief voorbij.

Op deze munt ziet men het Kruis van Bourgondië. Het is een ruwe knoestige vorm van het kruis van Sint-Andreas, de patroonheilige van Bourgondië, en een historische banier en strijdvlag die wordt gebruikt door houders van de titel van hertog van Bourgondië en hun onderdanen. Het kruis van Bourgondië werd voor het eerst gebruikt in de 15e eeuw door de Valois-hertogen van Bourgondië, die een groot deel van Oost-Frankrijk en de Lage Landen regeerden als een feitelijk onafhankelijke staat. Bij het uitsterven van de hertogelijke lijn van Valois in 1477, werden de Bourgondische Lage Landen geërfd door de Habsburgers, die de titel van hertogen van Bourgondië behielden en de vlag adopteerden als een van de vele symbolen van hun dynastie. Nadat de Bourgondische Habsburgers in 1506 de troon van Spanje bestegen, introduceerden hun functionarissen deze vlag in het Spaanse rijk in de Castiliaanse en Aragonese gebieden in Europa en Amerika.

On this coin the Cross of Burgund is depicted. It is a rough gnarled shape of the cross of Saint Andrew, the patron saint of Burgundy, and a historical banner and battle flag used by holders of the title of Duke of Burgundy and their subjects. The cross of Burgund was first used in the 15th century by the Valois Dukes of Burgundy, who ruled a large part of eastern France and the Low Countries as an effectively independent state. At the extinction of the Valois ducal line in 1477, the Burgundian Low Countries were inherited by the Habsburgs, who retained the title of Dukes of Burgundy and adopted the flag as one of the many symbols of their dynasty. After the Burgundian Habsburgs ascended to the throne of Spain in 1506, their officials introduced this ensign in the Spanish Empire throughout the Castilian and Aragonese territories in Europe and in the Americas.

Delmonte 803 ; Verkade 7.1 ; de Voogt 66 ; Pannekeet 46 ;
HNPM.11 ; CNM.2.17.92 ; Davenport  8822
attractief exemplaar
zfr

gewicht 28,61gr. ; zilver Ø 39mm.
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn
muntteken Gelders kruis

Het jaartal 1593 komt veel minder voor dan de jaren 1591 en 1592 en is zeer zeldzaam.

De Philipsdaalder, die in 1557 was ingevoerd, was zwaarder en van hogere waarde dan de Duitse Taler, en sloot dus niet goed aan op het Duitse muntstelsel. Dit was voor de handel tussen de Nederlanden en het Duitse Rijk niet handig. Daarom werd de Bourgondische kruisrijksdaalder in 1567 ingevoerd, op gelijk gewicht en gehalte als de Duitse taler. Vanaf dat moment werd de productie van Philipsdaalders stilgelegd. Mede vanwege de oorlog tussen Spanje en de Nederlanden, waarin andere monetaire belangen gingen spelen, kwam de koninklijke regering van Philips II in 1571 terug op dit besluit. De aanmunting van de Philipsdaalders werd weer hervat en die van de Bourgondische kruisrijksdaalders gestaakt. In de periode van de onafhankelijke Staten en de Republiek heeft dit munttype nog korte periodes van aanmunting gekend (o.a. in 1580-1581, 1584-1585 en 1591-1593), maar daarna was het definitief voorbij.

Op deze munt ziet men het Kruis van Bourgondië. Het is een ruwe knoestige vorm van het kruis van Sint-Andreas, de patroonheilige van Bourgondië, en een historische banier en strijdvlag die wordt gebruikt door houders van de titel van hertog van Bourgondië en hun onderdanen. Het kruis van Bourgondië werd voor het eerst gebruikt in de 15e eeuw door de Valois-hertogen van Bourgondië, die een groot deel van Oost-Frankrijk en de Lage Landen regeerden als een feitelijk onafhankelijke staat. Bij het uitsterven van de hertogelijke lijn van Valois in 1477, werden de Bourgondische Lage Landen geërfd door de Habsburgers, die de titel van hertogen van Bourgondië behielden en de vlag adopteerden als een van de vele symbolen van hun dynastie. Nadat de Bourgondische Habsburgers in 1506 de troon van Spanje bestegen, introduceerden hun functionarissen deze vlag in het Spaanse rijk in de Castiliaanse en Aragonese gebieden in Europa en Amerika.

On this coin the Cross of Burgund is depicted. It is a rough gnarled shape of the cross of Saint Andrew, the patron saint of Burgundy, and a historical banner and battle flag used by holders of the title of Duke of Burgundy and their subjects. The cross of Burgund was first used in the 15th century by the Valois Dukes of Burgundy, who ruled a large part of eastern France and the Low Countries as an effectively independent state. At the extinction of the Valois ducal line in 1477, the Burgundian Low Countries were inherited by the Habsburgs, who retained the title of Dukes of Burgundy and adopted the flag as one of the many symbols of their dynasty. After the Burgundian Habsburgs ascended to the throne of Spain in 1506, their officials introduced this ensign in the Spanish Empire throughout the Castilian and Aragonese territories in Europe and in the Americas.

Delmonte 803 ; Verkade 7.1 ; de Voogt 68 ; Pannekeet 46 ; 
HNPM.11 ; CNM.2.17.92 ; Davenport  8822 RR
Kleine zwaktes van de slag. Mooi patina.
zfr

gewicht 28,70gr. ; zilver 40mm.
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn
muntteken Gelders kruis

Op deze munt staat Robert Dudley (1532-1588), graaf van Leicester, afgebeeld. Althans een portret dat hem gelijkend is. Hij werd in 1585 door Elizabeth I naar de Nederlanden gestuurd om te helpen in de strijd tegen de Spanjaarden. Hij werd aangesteld tot landvoogd. In 1586 werd een nieuwe reeks munten geïntroduceerd volgens het muntplakkaat van Leicester. Zeer zeldzaam.

cf. Künker Auktion 414, Beuth collection, Lot 4099 (in vf with weak parts : €  2.250 incl. commission)

Delmonte 899 ; Verkade 7.4 ; de Voogt 94 ; HNPM.69 ;
CNM.2.17.98 ; Pannekeet 62 (R2) ; Davenport 8830 RR
zfr

gewicht 28,43. ; zilver Ø 40mm.
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn
muntteken Gelders kruis

Op deze munt staat Robert Dudley (1532-1588), graaf van Leicester, afgebeeld. Althans een portret dat hem gelijkend is. Hij werd in 1585 door Elizabeth I naar de Nederlanden gestuurd om te helpen in de strijd tegen de Spanjaarden. Hij werd aangesteld tot landvoogd. in 1586 werd een nieuwe reeks munten geïntroduceerd volgens het muntplakkaat van Leicester.

Delmonte 899 ; Verkade 7.4 ; de Voogt 97 ; HNPM.69 ;
CNM.2.17.98 ; Pannekeet 62 ; Davenport 8830 RR
zfr

gewicht 28,34. ; zilver 40mm.
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn
muntteken Gelders kruis

Op deze munt staat Robert Dudley (1532-1588), graaf van Leicester, afgebeeld. Althans een portret dat hem gelijkend is. Hij werd in 1585 door Elizabeth I naar de Nederlanden gestuurd om te helpen in de strijd tegen de Spanjaarden. Hij werd aangesteld tot landvoogd. In 1586 werd een nieuwe reeks munten geïntroduceerd volgens het muntplakkaat van Leicester. Zeer zeldzaam.

Delmonte 899 ; Verkade 7.4 ; de Voogt 97 ; HNPM.69 ; CNM.2.17.98 ;
Pannekeet 62 ; Davenport 8830 RR
zfr-

gewicht 27,20gr. ; zilver Ø 40mm.
muntmeester Jacob Dirksz.Alewijn
muntteken roos

Geslagen op Hollandse voet. Het jaartal 1597 is gewijzigd uit 1593.
Deze jaartalwijziging was bij Delmonte onbekend. Pannekeet registreerde
slechts 1 exemplaar (collectie De Nederlandsche Bank). Uiterst zeldzaam.

This altered date was not known by Delmonte. Pannekeet registrated only 
1 example (collection De Nederlandsche Bank). Very attractive for the type.
Extremely rare.

Delmonte- (vgl. 824) ; Verkade 10.4 ; de Voogt 109var. ; HNPM.54 ;
CNM.2.17.103 ; Pannekeet 55 (R4) ; Davenport  8826 RRR
Zeer attractief exemplaar met een licht patina.
zfr/pr

gewicht 27,29gr. ; zilver Ø 41mm.
muntmeester Jacob Dirksz.Alewijn
muntteken roos
Geslagen op Hollandse voet.
Delmonte 824 ; Verkade 10.4 ; de Voogt 109 ; HNPM.54 ;
CNM.2.17.103 ; Pannekeet 66 (R2) ; Davenport  8826 R
Bijzonder attractief exemplaar met een licht patina. Zeldzaam.
zfr/pr

gewicht 26,51gr. ; zilver Ø 39,5mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken herkruist kruis (zgn. Gelders kruis)

Gelderse leeuwendaalders van dit jaar komen slechts sporadisch voor.
Zeer zeldzaam.

Delmonte 825 ; Verkade 11.1 ; de Voogt 124 ;
Pannekeet 76 (R3) ; HNPM.56 ; CNM.2.17.105 ;
Davenport 4849 RR
kleine zwaktes van de slag
zfr-

gewicht 27,19gr. ; zilver Ø 41mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis
Delmonte 825 ; Verkade 11.1 ; de Voogt 137 ;
Pannekeet 76 (R3) ; HNPM.56 ; CNM.2.17.105 ;
Davenport 4849   RR
Bijzonder mooi exemplaar. Zeer zeldzaam.
zfr/pr à pr-

gewicht 26,69gr. ; zilver Ø 40mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis

Het jaartal 1613 is gewijzigd uit 1612. Pannekeet registreerde van deze jaartalwijziging slechts 1 exemplaar (collectie K.P.K.). Ook het jaartal 1613 als zodanig komt vrijwel niet voor en is uiterst zeldzaam. Pannekeet registreerde daarvan geen enkel exemplaar.

The date 1613 has been altered from 1612. Pannekeet registrated from this variety only 1 example (collection K.P.K). Also the 1613 in itselve is extremely rare. Pannekeet did registrated not one single example of that date.

Delmonte 825 ; Verkade 11.1 ; de Voogt 147 ;
Pannekeet 76 (R4) ; HNPM.56 ; CNM.2.17.105 RRRR
Kleine zwaktes van de slag.
fr/zfr

gewicht 27,14gr. ; zilver Ø 39mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis

De Voogt trof dit jaartal in geen enkele collectie aan, hij kende het slechts uit de muntbusgegevens. Delmonte kende dit jaartal alleen als gewizjigd uit 1612. Pannekeet signaleerde 2 exemplaren (collectie K.P.K. en De Nederlandsche Bank). Uiterst zeldzaam.

Delmonte 825var. (R3) ; Verkade 11.1 ; de Voogt 147 ;
Pannekeet 76 (R3) ; HNPM.56 ; CNM.2.17.105 ;
Davenport 4849 RRR
Kleine zwaktes van de slag.
zfr-

gewicht 25,84gr. ; zilver Ø 39mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis

vz. Geharnaste en gehelmde ridder staande naar links, hoofd naar rechts
gewend, sjerp royaal om zich heen geslagen waarvan hij het geluste
uiteinde in zijn rechterhand houdt, het wapenschild van Holland binnen
een geornamenteerde omlijsting voor zich geplaatst, binnen een parelcirkel,
omringd door de tekst; • MO•ARG•PRO•CO - NF•BEL•GEL• ✥
kz. Klimmende Hollandse leeuw naar links binnen een parelcirkel, daarboven
1615, omringd door de tekst; •CONFIDENS•DNO•NON•MOVETVR•

Het jaartal 1615 is gewijzigd uit 1614. Deze jaartalwijziging was bij Delmonte onbekend. Pannekeet signaleerde slechts 1 exemplaar, aanwezig in de collectie van de Nederlandsche Bank. Uiterst zeldzaam.

Delmonte - (vgl. 825) ; Verkade 11.1 ; de Voogt 159var ;
Pannekeet 76 (R4) ; HNPM.56 ; CNM.2.17.105 ;
vgl. Davenport 4849 RRR
randhakje, overigens een net exemplaar
zfr-/zfr

gewicht 26,82gr. ; zilver Ø 40mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis
Delmonte 825 ; Verkade 11.1 ; de Voogt 174 ;
Pannekeet 76 (R2) ; HNPM.56 ; CNM.2.17.105 R
Zwaktes van de slag, doch voor type een net exemplaar.
Zeldzaam jaartal
zfr

gewicht 26,41gr. ; zilver Ø 41mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis

Het jaartal 1628 is gewijzigd uit 16ZZ. Als jaartal zeer zeldzaam,
als wijziging uit 1622 uiterst zeldzaam.

Delmonte- (vgl.825) ; Verkade 11.1 ; de Voogt- (vgl.220) ;
Pannekeet- (vgl.76) ; HNPM.56 ; CNM.2.17.105 RRR
Kleine slagbarstjes. Exemplaar met een mooi patina.
zfr-

gewicht 26,93gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Johan Wijntgens
zonder munt- of muntmeesterteken

vz. Geharnaste en gehelmde ridder staande naar links, hoofd naar rechts
gewend, sjerp royaal om zich heen geslagen waarvan hij het geluste
uiteinde in zijn rechterhand houdt, het wapenschild van Holland binnen
een geornamenteerde omlijsting voor zich geplaatst, binnen een parelcirkel,
omringd door de tekst; MO•ARG•PRO•CON - FOE•BELG•GEL•
kz. Klimmende Hollandse leeuw naar links binnen een parelcirkel, daarboven
1640, omringd door de tekst; :CONFIDENS•DNO•NON•MOVETVR•

Delmonte 825 ; Verkade 11.1 ; de Voogt 236 ; HNPM.56 ;
Pannekeet 76 ; CNM.2.17.107 ; Davenport 4849
gebruikelijke zwaktes van de slag
zfr/zfr-

gewicht 27,15gr. ; zilver Ø 41mm.
muntmeester Johan Wijntgens
zonder munt- of muntmeesterteken

Het jaartal 1646 is gewijzigd uit 1641. Deze jaartalwijziging
is ongepubliceerd en als zodanig hoogst zeldzaam.

The lion dollar circulated throughout the Middle East and was imitated in several German and Italian cities. It was also popular in the Dutch East Indies as well as in the Dutch New Netherlands Colony (New York). The lion dollar also circulated throughout the English colonies during the Seventeenth and early Eighteenth centuries. Examples circulating in the colonies were usually fairly well worn so that the design was not fully distinguishable, thus they were sometimes referred to as ″dog dollars.″ Larger Dutch silver coins as the ducatoon and the ″rix″ dollar (rijksdaalder) were also used in the colonies but neither of these coins had such a wide circulation or long lasting influence as the lion dollar.

In Maryland the lion dollar was mentioned as the most important circulating coin in documents of 1701 and 1708, with its value stated as 4s6d. It is reported by Felt (p. 250) that a deposition was taken in Boston on July 29, 1701 stating that ″Dog or Lion dollars″ had been counterfeited in Massachusetts. In 1708 the New York Assembly set the value of the lion dollar at 5s6d. Also, the New York paper currency emission of November 1, 1709 was issued as amounts of sterling silver expressed in denominations of 4, 8, 16 and 20 lion dollars, with 13.75 oz. of silver equal to 20 lion dollars. Mossman also states lion dollars were used in Pennsylvania, New Jersey and Virginia. In April of 1998 a Mike Cato from Virginia sent me an e-mail that he had discovered a 1640 lion dollar while metal detecting. In the hoard collected from the H.M.S. Feversham, which sank on October 7, 1711 after leaving New York, there were 22 lion dollars (quantitatively third only to the 504 Spanish Colonial silver coins and the 126 specimens of Massachusetts silver). Also, two lion dollars were inventoried in the hoard discovered in Castine, Maine, thought to have been deposited there in 1704 by French colonists fleeing from the English. It should be recalled that most of the Castine hoard was dispersed before an inventory could be produced. Lion dollars were no longer minted after 1713, during the Eighteenth century they were replaced in the Mideast by the Austrian thaler. In the English colonies New World Spanish silver had always held first place and with the advent of the famous milled silver coinage in 1732, the Spanish milled dollar absorbed the lion dollar′s share of the market.

Delmonte (vgl.)825 ; Verkade 11.1 ; de Voogt- (vgl.249) ;
HNPM.- (vgl.56) ; CNM.- (vgl.2.17.107) ; Pannekeet- (vgl.76) R4
Gebruikelijk slordige en zwakke slag.
zfr-

gewicht 27,03gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Johan Wijntgens
muntmeesterteken lelie
variant; ridder kijkend naar links

Gebruikelijke ietwat flauwe en grove slag, doch nauwelijks gecirculeerd
exemplaar met grotendeels de originele muntkleur. Zeer zeldzaam in deze staat.

Usual crude and weak strike, but actually nearly
as struck with original lustre. Very rare this nice.

Delmonte 825 ; Verkade 11.2 ; de Voogt 256 ;
Pannekeet 76  ; HNPM.59 ; CNM.2.17.108
pr/unc

gewicht 27,09gr. ; zilver Ø 41mm.
muntmeester Johan Wijntgens
muntmeesterteken lelie

Deze leeuwendaalder bevat een aantal herstelde fouten van de stempelsnijder. Zo zijn de cijfers 50 van het jaartal gesneden over 05 en is de L in GEL gesneden over een G. Het jaartal 1650 is hoogst zeldzaam, en mogelijk betreft het hier het enige bekende exemplaar.

The date 1650 (altered from 1605) is for the Gelderland of the highest rarity,
possibly the only known example.

Delmonte- (vgl. 825) ; Verkade 11.1 ; de Voogt- ; HNPM.- (vgl.56) ;
CNM.2.17.110 ; Pannekeet - (vgl.76) ; HNPM.56 ; CNM.2.17.110 R4
zfr

gewicht 27,00gr. ; zilver Ø 43mm.
muntmeester Johan Wijntgens
muntmeesterteken lelie

In de jaren 1652-1659 werden circa 169.244 stuks leeuwendaalders geslagen,
de ½ leeuwendaalders inbegrepen. Pannekeet vermeld deze jaartalwijziging wel,
maar trof het in geen enkele collectie aan. Hoogst zeldzaam.

Op 1 april 1653 overleed muntmeester Johan Wijntgens (meesterteken lelie), en hij werd opgevolgd door zijn schoonzoon Gerrit Sluijsken (gehuwd met Lucretia Wijntgens). Gerrit was eerder al aangesteld als essayeur en waardijn aan de Munt te Harderwijk. Zijn loopbaan als muntmeester was echter van korte duur, daar hij op 18 oktober 1653 ook overleed. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Paulus Sluijsken. Hij was geen zoon van Lucratia Wijntgens, maar een zoon van Anneken Aerts van Kuynders, uit Gerrit′s eerste huwelijk (gedoopt op 13 mei 1631 te Harderwijk). De familie Sluijsken voerde o.a. een zittend hondje in hun familiewapen, en gebruikten dit symbool  tevens als hun meesterteken op hun munten. Het is onjuist te stellen dat zij ook het meesterteken lelie gebruikten, zoals sommige numismatische publicaties veronderstellen. Een fout die al sedert Besier (1890) wordt is gemaakt en steeds weer wordt overgenomen. Wel is het zo dat in de periode 1653-1656 nog wel muntstempels zijn gebruik die reeds waren vervaardigd ten tijde van muntmeester Johan Wijntgens. Om die reden vertonen sommige munten uit die periode nog het muntmeesterteken lelie of zelfs beide muntmeestertekens, dus zowel een lelie als een zittend hondje. Alhoewel de leeuwendaalders uit 1652 en deels uit 1653 nog onder muntmeester Wijntgens werden aangemunt, werden deze verantwoord in de eerste muntbus van muntmeester Paulus Sluijsken (periode 21 januari 1652 - 6 oktober 1658). Gezien het muntteken lelie moeten we ook het hier aangeboden stuk echter nog rekenen tot de periode van muntmeester Wijntgens. Het valt echter niet uit te sluiten dat de daadwerkelijke aanmunting na zijn dood heeft plaatsgevonden onder zijn opvolgers Gerrit of Paulus Sluijsken.

Delmonte - (vgl. 825) ; Verkade 11.1 ; de Voogt - ;
Pannekeet 76 ; HNPM.- (vgl.56) ; CNM.2.17.110 RRR
Attractief exemplaar met een mooi patina.
zfr/zfr+

gewicht 26,98gr. ; zilver Ø 41,5mm.
muntmeester Paulus Sluysken
muntmeesterteken zitten hondje
Delmonte 815 ; Verkade 11.1 ; de Voogt- ; Pannekeet 76 ;
HNPM.56 ; CNM.2.17.111 RRR
zfr-

gewicht 26,87 gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Paulus Sluysken
muntmeesterteken zitten hondje

In de jaren 1662-1663 werden slechts 39.225 stuks leeuwendaalders aangemunt.
Zeer zeldzaam.

Delmonte 825 ; Verkade 11.1 ; de Voogt 292 ; HNPM.56 ; CNM.2.17.111 RR
zfr

gewicht 27,07gr. ; zilver Ø 40mm.
muntmeester Paulus Sluysken
muntmeesterteken hondje

In de periode 16 juli 1666 – 19 september 1668 werden slechts
circa 44.054 stuks leeuwendaalders aangemunt. Uiterst zeldzaam.

Delmonte 825 (R3) ; Verkade 11.2 ; de Voogt - ;
Pannekeet 86 (R4) ; HNPM.56 ; CNM.2.17.111   RRR
Kleine zwaktes van de slag, doch attractief exemplaar met een mooi patina.
zfr

gewicht 27,20gr. ; zilver Ø 41mm.
muntmeester Paulus Sluysken
muntmeesterteken hondje

In de jaren 1674-1681 zijn slechts 75.855 stuks leeuwendaalders aangemunt.
Uiterst zeldzaam.

Delmonte 825 (R3) ; Verkade 11.2 ; de Voogt- ;
Pannekeet 86 (R3) ; HNPM.56 ; CNM.2.17.111    RRR
Kleine zwaktes van de slag.
zfr-/zfr

gewicht 25,25gr. ; zilver Ø 43mm.
muntmeester Johan van Brienen
muntmeesterteken ridder te paard
variant; N in CONFOE is in spiegelbeeld

Johan van Brienen werd in 1690 aangesteld als muntmeester aan de Munt te Harderwijk. Hij voerde een eenhoorn als meesterteken. In zijn eerste muntbus van de periode 29 juni - 20 augustus 1694 wordt melding gemaakt van aanmunting van 1894 mark aan leeuwendaalders, hetgeen overeenkomt met circa 16.836 stuks. Op eigen verzoek kreeg hij op 18 maart 1695 eervol ontslag en op zijn voordracht Lambert Ridder de nieuwe muntmeester. Lambert voerde een ridder te paard als meesterteken. Nu vertoont deze leeuwendaalder de eigenaardigheid dat het een ridder te paard als meesterteken voert, terwijl de munt in 1694 is geslagen. In dat jaar was Johan van Brienen nog muntmeester en zou men dus een eenhoorn verwachten als meesterteken. Lambert Ridder deed pas in 1696 een verzoek tot aanmunting van leeuwendaalders, hetgeen hij in 1697 ten uitvoer zou brengen. Waarschijnlijk heeft Lambert Ridder gebruik gemaakt van reeds in 1694 vervaardigde muntstempels, en ondanks dat aanmunting pas plaats vond in 1697 heeft hij het jaartal ongewijzigd gelaten doch slechts het meesterteken vervangen door het zijne. Gezien de zeldzaamheid van deze stukken zal de productie klein zijn geweest. Uiterst zeldzaam.

Delmonte 825 (R2) ; Verkade 11.1 ; de Voogt 342 ;
HNPM.56 ; CNM.2.17.107 ; Pannekeet 76 (R3)  RRR
Lichte zwaktes van de slag.
zfr-

gewicht 13,39gr. ; zilver Ø 34mm.
muntmeester Jacob Dirksz Alewijn
muntteken roos

Geslagen op Hollandse voet met titel en muntteken van Holland.
Uiterst zeldzaam.

Delmonte 868 (R3); Verkade - ; de Voogt - ; HNPM.55 ; 
CNM.2.17.104 ; Pannekeet 67 (R3) RRR
zwaktes van de slag
zfr-

gewicht 13,46gr. ; zilver Ø 33mm.
muntmeester Johan Alewijn

1e jaar van het Generaliteitstype met muntteken Gelders kruis.
Uiterst zeldzaam.

Delmonte 869 (R3) ; Verkade 11.3 ; de Voogt - ; HNPM.57 ;
CNM.2.17.113 ; Pannekeet 77 (R3) RRR
zfr-/zfr

gewicht 13,10gr. ; zilver Ø 33mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis

Van dit jaartal zijn slecht enkele stuks bekend. Hoogst zeldzaam.

From this year only a few pieces are known. Coin of the highest rarity.

Delmonte - (vgl. 869) ; Verkade 11.3 ; de Voogt - ;
HNPM.57 ; CNM.2.17.113 ; Pannekeet 77 (R4) RRRR
fr/zfr

gewicht 13,24gr. ; zilver Ø 33mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis

Het jaartal 1615 is gewijzigd uit 1611. Hoogst zeldzaam.

Delmonte - (vgl. 869) ; Verkade 11.3 ; de Voogt - ;
HNPM.- (vgl. 57) ; CNM.2.17.113 ; Pannekeet 77 (R4) RRRR
Randtikje en lichte zwaktes van de slag. Attractief patina.
zfr-/zfr

gewicht 13,04gr. ; zilver Ø 33,5mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis
Delmonte 869(R3) ; Verkade 11.3 ; de Voogt 232 ; 240 ; HNPM.57 ;
CNM.- (vgl 2.17.113) ; Pannekeet 77(R4) RRR
zg/fr

gewicht 13,34gr. ; zilver Ø 34mm.
muntmeester Johan Wijntgens
zonder munt- of muntmeesterteken
Delmonte 869 ; Verkade 11.3 ; de Voogt  - ;
HNPM.57 ; CNM.2.17.114 ; Pannekeet 77 R
Gebruikelijke zwaktes van de slag. Zeldzaam.
fr+

gewicht 13,26gr. ; zilver Ø 34mm.
muntmeester Johan Wijntgens
zonder munt- of muntmeesterteken
Staartpunt van leeuw naar rechts.
Delmonte 869 (R2); Verkade 11.3 ; de Voogt  250 ;
HNPM.57 ; CNM.2.17.114 ; Pannekeet 77 (R3) RR
Voor dit munt een mooi exemplaar. Zeer zeldzaam.
zfr

gewicht 28,55gr. ; zilver 41mm.
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn
muntteken Gelders kruisje

Coin with the portrait of William the Silent (1533-1584) ;  William I, Prince of Orange (24 April 1533 – 10 July 1584), also widely known as William the Silent or William the Taciturn or more commonly known as William of Orange, was the main leader of the Dutch revolt against the Spanish Habsburgs that set off the Eighty Years′ War and resulted in the formal independence of the United Provinces in 1581. He was born in the House of Nassau as Count of Nassau-Dillenburg. He became Prince of Orange in 1544 and is thereby the founder of the branch House of Orange-Nassau and the ancestor of the monarchy of the Netherlands. A wealthy nobleman, William originally served the Habsburgs as a member of the court of Margaret of Parma, governor of the Spanish Netherlands. Unhappy with the centralisation of political power away from the local estates and with the Spanish persecution of Dutch Protestants, William joined the Dutch uprising and turned against his former masters. The most influential and politically capable of the rebels, he led the Dutch to several successes in the fight against the Spanish. Declared an outlaw by the Spanish king in 1580, he was assassinated by Balthasar Gérard (also written as ″Gerardts″) in Delft in 1584.

Toen muntmeester Alewijn op 23 mei 1593 opdracht kreeg om wederom kruisrijksdaalders te gaan slaan kreeg hij tegelijk opdracht om te gaan vervaardigen; “den Gelderschen daalder, van gelijk gehalte als de kruisdaalder waarop op d′eene sijde een mans beelt met een swaert in sijne hant, ende op d′andere sijde ′t wapen van Gelderland sal staen, ende omschrift CONFIDENS DNO NON MOVETVR en MO: NO: ARG: DVCATVS GELRIAE”. Ondanks deze aanwijzingen heeft de muntmeester gekozen voor een ander voorzijde omschrift, namelijk VIGILATE DEO CONFIDENTES (“Weest waakzaam in vertrouwen op God”). Mogelijk is dit gedaan omdat de andere spreuk al voorkwam op de hele en halve leeuwendaalders die ook in dat jaar geslagen zijn en hij toch een zeker onderscheid wilde aanbrengen. Deze prinsendaalders zijn maar gedurende korte periode aangemunt, tussen midden juli en 8 augustus 1593. Blijkens de muntbus te Harderwijk zijn in 1593 slechts 4765 stuks gehelmde rijksdaalders aangemunt (incl. halve rijksdaalders) Uiterst zeldzaam.

Delmonte 919 ; Verkade 8.3 ; de Voogt 8 ; HNPM.71 ;
CNM.2.17.117 ; Pannekeet 51(R3) ; Davenport 8832 RRR
zfr

gewicht 29,38gr. ; silver Ø 39mm.
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn
muntteken Gelders kruis

In de jaren 1603-1604 werden slechts 1578 stuks prinsendaalders aangemunt.
Pannekeet registreerde slechts 1 exemplaar : collectie K.P.K. te Leiden.
Van de grootste zeldzaamheid.

Delmonte –(vgl.919) ; Verkade 8.3 ; de Voogt 113; Pannekeet 64 ;
HNPM. 71;  CNM.2.17.117 R4
zfr-

gewicht 13,40gr. ; zilver 34mm.
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn
muntteken Gelders kruisje

vz. Geharnast borstbeeld van Willem van Oranje met in zijn
rechterhand een geschouderd zwaard, binnen een parelcirkel,
daarboven 1598, omringd door de tekst;
VIGILATE•DEO•CON – FIDENT – ES
kz. Provinciewapen gedekt door gekroonde helm getooid met
helmteken met de Gelderse leeuw en lambrekijns aan de zijden,
binnen een parelcirkel, omringd door de tekst;
MO•NO•ARG•DVC•GELRIÆ•CO•ZVT ✥

Het jaartal 1598 is gewijzigd uit 1594. Volgens de instructie van 24 juli 1598 mocht de muntmeester alleen halve rijksdaalders maken van muntplaatjes van rijksdaalders die te licht gesneden waren. De oplages van de ½ rijksdaalders zullen daarom zeer klein zijn gebleven. Pannekeet registreerde van deze jaartalwijziging slechts 1 exemplaar :  Laurens Schulman B.V., veiling 25, no.209. Hoogst zeldzaam.

Delmonte - (vgl. 919) ; Verkade 8.3 ; de Voogt 91var. ;
Pannekeet 65 (R4) ; HNPM. 72 ;  CNM.2.17.119 RRRR
Miniem slagbarstje. Zeer attractief exemplaar met een mooi patina.
zfr+

gewicht 28,44gr. ; zilver 40mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruisje

Dit jaartal komt slechts sporadisch voor. Zeer zeldzaam.

Delmonte 938 ; Verkade 9.1 ; de Voogt 139 ; HNPM.73 ;
CNM.2.17.121 ; Pannekeet 74 (R2) ; Davenport 4828 RR
Kleine zwaktes van de slag.
zfr

gewicht 28,77gr. ; zilver 40mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruisje

Met de invoering van de generaliteitsmunten in 1606 had men tevens besloten de eerdere gehelmde rijksdaalder (prinsendaalder) en Leicesterrijksdaalder te vervangen door een uniform nieuw type, de Nederlandse rijksdaalder. Het had het voorgeschreven gewicht van 29,03 gram met een fijnzilver gehalte van 885/1000. Aanvankelijk werd deze munt uitgegeven op een koers van 47 stuivers, maar dat liep spoedig op naar 50 stuivers en vanaf 1621 was de koers 52 stuivers. De beeldenaar op de voorzijde, een geharnaste edelman met geschouderd zwaard, is duidelijk ontleend aan een voorloper van dit munttype, de Leicesterrijksdaalder. Op de keerzijde zien we het gekroonde generaliteitswapen van de Republiek. De Nederlandse rijksdaalder was geliefd als handelsmunt in het Oostzee-gebied, maar met invoering van de zilveren dukaat in 1659 werd die rol verdrongen door laatsgenoemde munt. Na 1668 worden er in geen van de provinciale munthuizen nog beduidende aantallen aangemunt maar toch zou het nog tot 1700 duren alvorens de laatste Nederlandse rijksdaalder, te Utrecht, werd geslagen. 

Gelderse Nederlandse rijksdaalders uit 1614 komen maar sporadisch voor. 
Zeer zeldzaam.

Delmonte 938 ; Verkade 9.1 ; de Voogt 151 ; HNPM.73 ;
CNM.2.17.121 ; Pannekeet 74 (R3) ; Davenport 4828 RR
Goed geslagen exemplaar met fijne details. 
pr-

gewicht 28,55gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken herkruist kruis (zgn. Gelders kruis)
Delmonte  938 ; Verkade 9.1 ; de Voogt 188 ;
Pannekeet 74 ; HNPM.73 ; CNM.2.17.121
kleine zwaktes van de slag, doch voor type een mooi exemplaar
zfr+ à zfr/pr

gewicht 28,64gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruisje
Delmonte  938 ; Verkade 9.1 ; de Voogt 194 ;
Pannekeet 74 ; HNPM.73 ; CNM.2.17.121 ; Davenport 4828
lichte zwakte van de slag
zfr

gewicht 28,65gr. ; zilver Ø 41,5mm.
muntmeester: Johan Alewijn
muntteken: Gelders kruis

vz. Geharnast en gelauwerd borstbeeld van een Nederlandse edelman,
in zijn rechterhand een geschouderd zwaard, in de linker houdt hij het
provinciewapen aan een geluste lint, binnen een parelcirkel, omringd
door de tekst: ✥ MO•ARG•PRO• - CONFOE•BELG•GEL•
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door het jaartal I6 - 2I,
binnen een parelcirkel, omringd door de tekst;
x CONCORDIA•RES•PARVÆ•CRESCVNT

Delmonte  938 ; Verkade 9.1 ; de Voogt 198 ; HNPM.73 ;
Pannekeet 74 ; CNM.2.17.121 ; Davenport 4828
lichte zwaktes van de slag
zfr-/zfr

gewicht 28,86gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Paulus Sluiskens.

Met muntmeesterteken hondje op de voorzijde en zesbladige bloem op de keerzijde.
Deze combinatie van muntmeesterteken hondje en bloem is zeer zeldzaam.

Delmonte 938var. ; Verkade 9.1var. ; de Voogt 271var. ;
HNPM.73.2 ; vgl. Pannekeet 74(R2) ; CNM.2.17.122 RR
Zwaktes van de slag.
zfr

gewicht 28,86gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Paulus Sluiskens
met muntmeesterteken hondje op beide zijden
Delmonte 938 ; Verkade 9.1 ; de Voogt 274;
HNPM.73 ; Pannekeet 74 (R2) ; CNM.2.17.122 R
Attractief exemplaar met een mooi patina. Zeldzaam.
zfr+

gewicht 13,99gr. ; zilver Ø 33mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis
Delmonte 954 ; Verkade 9.2 ; de Voogt 181 ;
HNPM.74 ; CNM.2.17.123 RR
Attractief exemplaar met een mooi patina. Zeer zeldzaam.
zfr

gewicht 14,06gr. ; zilver Ø 35mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis
Delmonte 954 ; Verkade 9.2 ; de Voogt 195 ;
Pannekeet 75(R2) ; HNPM.74 ; CNM.2.17.123 R
Zwaktes van de slag. Zeldzaam.
fr/zfr

gewicht 27,98gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Paulus Sluijsken
muntmeesterteken hondje

De Gelderse zilveren dukaten uit 1659, het eerste jaar van aanmunting, komen maar weinig voor. De exemplaren uit de jaren 1660-1663 komen in veel grotere getale voor en waarschijnlijk is de productie in dit eerste jaar van aanmunting zeer beperkt geweest. Dit exemplaar heft de opmerkelijk en nier eerder gesignaleerde variant met CONCRDIA i.p.v. CONCORDIA. Deze variant is uiterst zeldzaam.

Delmonte 962var. ; Verkade 9.3var. ; de Voogt 280var. ; HNPM.80var. ; 
Pannekeet 90var. ; CNM.2.17.124var. ; Davenport 4890var. RRR
Deels zwak geslagen, doch feitelijk een weinig gecirculeerd exemplaar.
zfr/pr

gewicht 28,04gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Paulus Sluijsken
muntmeesterteken hondje
Delmonte 962 ; Verkade 9.3 ; de Voogt 282 ; HNPM.80 ; 
Pannekeet 90 ; CNM.2.17.124 ; Davenport 4890 R
Lichte zwakes van de slag. Attractief exemplaar met een mooi patina.
zfr à zfr+

gewicht 27,86gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Paulus Sluijsken
muntmeesterteken hondje

vz. Geharnaste en gehelmde Nederlandse ridder staande naar rechts,
geschouderd zwaard in zijn rechterhand terwijl zijn linkerhand rust op
het procinciaal wapenschild dat hij voor zich heeft geplaats, geflankeerd
door het jaartal I6 - 6I, binnen een geparelde cirkel, omringd door de
tekst; MO•NO•ARG•:PRO•CON - FOE•BELG•D•GEL•C•Z - •
kz. Gekroond generaliteitswapen binnen een geparelde cirkel, omringd
door de tekst; CONCORDIA : RES : PARVÆ : CRESCVNT : hondje

Delmonte 962 ; Verkade 9.3 ; de Voogt 287 ; HNPM.80 ;
Pannekeet 90 ; CNM.2.17.124 ; Davenport 4890
Kleine zwaktes van de slag, doch voor type een zeer mooi exemplaar.
zfr/pr à zfr+

gewicht 27,46gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester: Paulus Sluijsken
muntmeesterteken: hondje zittend naar links

vz. Geharnaste en gehelmde Nederlandse ridder staande naar rechts,
geschouderd zwaard in zijn rechterhand terwijl zijn linkerhand rust op
het procinciaal wapenschild dat hij voor zich heeft geplaats, geflankeerd
door het jaartal I6 - 6I, binnen een geparelde cirkel, omringd door de
tekst; MO•NO•ARG•:PRO•CON - FOE•BELG•D•GEL•C•Z - •
kz. Gekroond generaliteitswapen binnen een geparelde cirkel, omringd
door de tekst; CONCORDIA : RES : PARVÆ : CRESCVNT : hondje

Delmonte 962 ; Verkade 9.3 ; de Voogt 287 ; HNPM.80 ; 
Pannekeet 90 ; CNM.2.17.124 ; Davenport 4890
enkele lichte krasjes
zfr-

gewicht 27,66gr.; zilver Ø 43mm.
muntmeesterteken hondje
Delmonte 962 ; Verkade 9.3 ; de Voogt 287 ; Pannekeet 90(R2) ;
HNPM.80 ; CNM.2.17.124 R
kleine zwaktes van de slag
zfr

gewicht 27,89gr. ; zilver Ø 41mm.
muntmeesterteken hondje
Delmonte 962 ; Verkade 9.3 ; de Voogt- ; HNPM.80 ;
Pannekeet 90 ; CNM.2.17.124 ; Davenport 4890 R
Kleine zwakes van de slag.
zfr-/zfr

gewicht 27,75gr. ; zilver Ø 40mm.
muntmeester Johan van Brienen
muntmeesterteken eenhoorn

Johan van Brienen werd in 1690 aangesteld als muntmeester van de provicniale Munt te Harderwijk. Johan van Brienen stamde uit een gegoede familie, oorspronkelijk afkomstig uit Wageningen. Vele leden uit deze familie bekleedden vooraanstaande functies in de burgermaatschappij (o.a. burgemeester, schepen, advocaat, muntmeester e.d.) en in het leger. Pas in 1817 werd de familie benoemd in het ridderschap en verheven tot de adelstand. Jonkvrouwe Maria Anna Wilhelmina van Brienen van Ramerus (1811-1889) was laatste telg van het adellijke geslacht van Brienen. In het familiewapen voerde men een eenhoorn, hetgeen deze muntmeester tevens als meesterteken voerde. Johan bedankte in 1695 voor de functie van muntmeester en kreeg in februari van dat jaar eervol ontslag.

Delmonte 963 ; Verkade 10.2 ; de Voogt 343 ; HNPM.82 ; 
Pannekeet 111 (R2) ; CNM.2.17.125 ; Davenport 4891 R
Lichte zwakes van de slag en ietwat hoekig geknipt muntplaatje.
zfr

gewicht 27,99gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Lambert Ridder
muntmeesterteken ridder te paard (op keerzijde)
met MO:ARG:ORD:CON - FOE:BELG:D:GEL:CZ•

Het jaartal 1698 is gewijzigd uit 1697. Van het jaar 1697 zijn tot op heden geen exemplaren bekend, en waarschijnlijk zijn in dat jaar geen zilveren dukaten aangemunt. Van deze jaartalwijziging zijn slechts enkele stuks bekend. Hoogst zeldzaam.

Delmonte- (vgl. 963) ; Verkade 10.2 ; de Voogt 355var. ;
HNPM.- (vgl. 82) ; Pannekeet- (vgl. 111) ; CNM.2.17.125 RRRR
lichte zwakte van de slag
zfr

gewicht 27,90gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Lambert Ridder
muntmeesterteken ridder te paard
Delmonte 963 ; Verkade 10.2 ; de Voogt 381 ;
HNPM.82 ; CNM.2.17.125 ; Pannekeet 111 ; Davenport 1837 S
Gebruikelijke ietwat flauwe slag met zwaktes en lichte justering. Schaars.
zfr-

muntmeesterteken ruiter
gewicht 27,83gr. ; Ø 40mm.
muntmeester Lambert Ridder
muntmeesterteken ridder te paard
Delmonte 963 ; Verkade 10.2 ; de Voogt 384 ;
HNPM.82 ; CNM.2.17.125 R
Lichte justering en zwaktes van de slag. Zeldzaam.
zfr-

gewicht 27,86gr. ; zilver Ø 40mm.
muntmeesterteken boom
Delmonte 963 ; Verkade 10.2 ; de Voogt 554 ; HNPM.82 ;
CNM.2.17.127 ; Pannekeet 112 (R3) ; Davenport 1838 R
Zwakte van de slag. Zeldzaam.
zfr-

gewicht 13,83gr. ; zilver Ø 35mm.
muntmeesterteken geknotte boom met loot
muntmeester Carl Christiaan Novisadi
met bloemrand

Deze munt is ooit gedragen geweest als broche, waarbij op de keerzijde
een draagspeld was gemonteerd. De restanten van die draagspeld zijn
nog duidelijk waarneembaar.

This coin was once worn as a brooch, with a pin mounted on the reverse.
The remains of that pin are still clearly visible.

Delmonte 998 ; Verkade 10.3 ; de Voogt 527 ;
HNPM.83 ; CNM.2.17.129 ; Pannekeet 114 (R3) R
Lichte justeersporen en krasjes op keerzijde. Zeldzaam.
zfr-

gewicht 32,16gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Paulus Sluijsken
zonder munt- of muntmeesterteken

Alhoewel Delmonte het jaartal opvoert zonder er enige zeldzaamheid aan toe te kennen is de werkelijkheid een geheel andere. Ik heb het stuk nooit eerder verhandeld of gesignaleerd. Ook Pannekeet heeft bij zijn zeer uitvoerige onderzoek geen enkele stuk van dit jaartal  aangetroffen. Het ontbreekt in alle nationale collecties en ook in de handel heeft hij geen exemplaren gesignaleerd. Hij heeft het bestaan van dit jaartal dan ook niet kunnen bevestigen. Dit exemplaar bewijst dat in 1669 wel degelijk zilveren rijders zijn aangemunt, waarschijnlijk in een zeer klein aantal. Opmerkelijk genoeg toont dit exemplaar niet het gebruikelijke muntmeesterteken hondje in het midden van het jaartal. De Voogt signaleerde deze zelfde variant ook al bij het jaar 1668 (de Voogt nr. 305). Munt van de hoogste zeldzaamheid.

Delmonte 1009 ; Verkade 4.3 ; de Voogt 310 ; HNPM.75 ;
CNM.2.17.130 ; Pannekeet 87 ; Davenport 4923 RRRR
kleine zwaktes van de slag, doch voor type een net exemplaar
zfr

gewicht 31,87gr. ; zilver Ø 43mm.
muntmeester Paulus Sluijsken
muntmeesterteken hondje
Delmonte 1009 ; Verkade 4.3 ; de Voogt 317 ; HNPM.75 ;
CNM.2.17.130 ; Pannekeet 87 (R2) ; Davenport 4923 RR
Minieme dubbelslag. Zeer zeldzaam jaartal.
zfr-

gewicht 31,98gr. ; zilver Ø 43mm.
muntmeester Paulus Sluysken
muntmeesterteken hondje

Het jaartal 1679 is gewijzigd uit 1677. Pannekeet trof bij inventarisatie slechts
2 exemplaren aan; collectie KPK en Henzen prijslijst juni 2002, no.1082. Uiterst zeldzaam.

Only 2 specimens listed by Pannekeet. Extremely rare.

Delmonte- (vgl.1009) ; Verkade 4.3 ; de Voogt- (vgl.322) ;
HNPM.75 ; CNM.2.17.130 ; Pannekeet 87 (R4) RRR
Gebruikelijk ietwat slordige en zwakke slag.
zfr

gewicht 32,09 ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Johan Hensbergen (of Heinsbergen)
muntmeesterteken hengst tegen berg

De productie van zilveren rijders in de periode 31 oktober 1732 - 28 april 1735 was aanzienlijk, en bedroeg zo′n 319.227 stuks. Ze werden vooral geslagen in opdracht van de V.O.C. en waren dus bestemd voor de handel in het Verre Oosten. Verreweg de meeste zilveren rijders uit 1733 en 1734 die in de handel en collecties voorkomen, zijn afkomstig uit het scheepswrak van VOC-schip ′Vliegent Hart′, zo ook dit exemplaar. Het jaartal 1733 komt daarvan het minste voor. Zeldzaam.

VOC-schip ′t Vliegent Hart′ voer om 2 uur uit van de rede van Rammekens met de bestemming Batavia. Reeds rond 3 uur van 3 februari 1735 sloeg het schip echter lek op een zandbank, evenals haar gelijktijdig uitgevaren zusterschip Anna Catharina in de monding van de Schelde, zo′n 18 km. voor de Zeeuwse kust van Vlissingen. Er waren wel twee sloepen aan boord, maar die zaten zodanig vastgesjord, dat ze onmogelijk te water konden. Het eindigde in een drama toen in de avond het schip naar de diepte zonk. Ook een loodsboot, die in de buurt was, kon geen hulp meer bieden. Alle 256 opvarenden vonden de dood, w.o. 83 soldaten en 6 burgerpassagiers w.o. de befaamde advocaat Jan Douw, die te Batavia een betrekking aan het gerechts-hof zou gaan vervullen. Aan boord waren 3 kisten met 31800 gulden aan gouden munten en 35012 gulden aan zilveren munten. In september 1981 is het wrak ontdekt na bijna drie jaar zoeken met o.a. elektronische apparatuur en via het beproefde systeem van kruispeiling. Onder andere is een geldkist, gevuld met 2000 gouden dukaten en 5000 zilveren realen uit 1729, gevonden. De kist, zonder inhoud, is door de berger John Rose, met glazen, bestek, wijnflessen, een lap zijde enz.. geschonken aan Nederland. De duikers brachten veel kogels en onderdelen van musketten en degens naar boven. Een opzienbarende ontdekking bij ′t Vliegend Hert was de aanwezigheid van dicht gesoldeerde loden containers, waarin tabak, kaas en ansjovis waren ′ingeblikt′. Dergelijke goederen waren minstens zeven jaar houdbaar.

Delmonte1010 ; Verkade 5.1 ; de Voogt 423 ; KM.95.3 ;
HNPM.77 ; CNM.2.17.132 ; Pannekeet 108 ; Davenport 1824  R
kleine zwaktes van de slag, doch attractief exemplaar met scherpe details
zfr+ à zfr/pr

gewicht 32,13 ; zilver Ø 43mm.
muntmeester Johan Hensbergen (of Heinsbergen)
muntmeesterteken hengst tegen berg

De productie van zilveren rijders in de periode 31 oktober 1732 - 28 april 1735 was aanzienlijk, en bedroeg zo′n 319.227 stuks. Ze werden vooral geslagen in opdracht van de V.O.C. en waren dus bestemd voor de handel in het Verre Oosten. Verreweg de meeste zilveren rijders uit 1734 die in de handel en collecties voorkomen, zijn afkomstig uit het scheepswrak van VOC-schip ′Vliegent Hart′. Zo ook dit exemplaar;

VOC-schip ′t Vliegent Hart′ voer om 2 uur uit van de rede van Rammekens met de bestemming Batavia. Reeds rond 3 uur van 3 februari 1735 sloeg het schip echter lek op een zandbank, evenals haar gelijktijdig uitgevaren zusterschip Anna Catharina in de monding van de Schelde, zo′n 18 km. voor de Zeeuwse kust van Vlissingen. Er waren wel twee sloepen aan boord, maar die zaten zodanig vastgesjord, dat ze onmogelijk te water konden. Het eindigde in een drama toen in de avond het schip naar de diepte zonk. Ook een loodsboot, die in de buurt was, kon geen hulp meer bieden. Alle 256 opvarenden vonden de dood, w.o. 83 soldaten en 6 burgerpassagiers w.o. de befaamde advocaat Jan Douw, die te Batavia een betrekking aan het gerechts-hof zou gaan vervullen. Aan boord waren 3 kisten met 31800 gulden aan gouden munten en 35012 gulden aan zilveren munten. In september 1981 is het wrak ontdekt na bijna drie jaar zoeken met o.a. elektronische apparatuur en via het beproefde systeem van kruispeiling. Onder andere is een geldkist, gevuld met 2000 gouden dukaten en 5000 zilveren realen uit 1729, gevonden. De kist, zonder inhoud, is door de berger John Rose, met glazen, bestek, wijnflessen, een lap zijde enz.. geschonken aan Nederland. De duikers brachten veel kogels en onderdelen van musketten en degens naar boven. Een opzienbarende ontdekking bij ′t Vliegend Hert was de aanwezigheid van dicht gesoldeerde loden containers, waarin tabak, kaas en ansjovis waren ′ingeblikt′. Dergelijke goederen waren minstens zeven jaar houdbaar.

Delmonte1010 ; Verkade 5.1 ; de Voogt 425 ; KM.95.3 ;
HNPM.77 ; CNM.2.17.132 ; Pannekeet 108 ; Davenport 1824
kleine zwaktes van de slag en minieme muntplaatoneffenheden
zfr

gewicht 16,12gr. ; zilver Ø 35mm.
muntmeester Carl Christiaan Novisadi
muntmeesterteken geknotte boom met loot
Delmonte 1045 (R2) ; Verkade 5.2 ; de Voogt 549 ;
HNPM.79 ; CNM.2.17.136 ; Pannekeet 109 (R2) RR
zeer zeldzaam jaartal
zfr-/zfr

gewicht 16,06gr. ; zilver Ø 35mm.
muntmeester Marten Hendrik Lohse
muntmeesterteken korenaar
Delmonte 1045 (R2) ; Verkade 5.2 ; de Voogt 559 ;
HNPM.79 ; Pannekeet 109 (R2) ; CNM.2.17.137    RR
Attractief exemplaar met een mooi patina en fijne details.
Zeer zeldzaam.
zfr/pr à pr-

gewicht 31,51 ; zilver Ø 41mm.
muntmeester Johan van Brienen
muntmeesterteken eenhoorn

Johan van Brienen werd in 1690 aangesteld als muntmeester van de provicniale Munt te Harderwijk. Johan van Brienen stamde uit een gegoede familie, oorspronkelijk afkomstig uit Wageningen. Vele leden uit deze familie bekleedden vooraanstaande functies in de burgermaatschappij (o.a. burgemeester, schepen, advocaat, muntmeester e.d.) en in het leger. Pas in 1817 werd de familie benoemd in het ridderschap en verheven tot de adelstand. Jonkvrouwe Maria Anna Wilhelmina van Brienen van Ramerus (1811-1889) was laatste telg van het adellijke geslacht van Brienen. In het familiewapen voerde men een eenhoorn, hetgeen deze muntmeester tevens als meesterteken voerde. Johan bedankte in 1695 voor de functie van muntmeester en kreeg in februari van dat jaar eervol ontslag.

Volgens concept resolutie van 18 maart 1693 zou er een stempelsnijder generaal worden aangesteld die voor alle gewesten de stempels zou gaan snijden. De muntmeester van Gelderland ontving vervolgens uit Den Haag de stempels voor de eerste serie guldenmunten met het jaartal 1694. Deze zijn dus waarschijnlijk gesneden op de Hollandse Munt te Dordrecht. De munten van deze eerste serie hadden echter niet de verwijzing naar het graafschap Zutphen in de tekst. Nadat hierover op 15 juni 1694 werd geklaagd werd toegezegd dat de stempels in het vervolg wel de de titel van het graafschap Zutphen zouden voeren.

Delmonte 1145 ; Verkade 13.1 ; de Voogt 346 ; HNPM.86 ;
Pannekeet 118 ; CNM.2.17.144 ; Davenport 4949  R
Zwaktes van de slag. Zeldzaam.
zfr

gewicht 31,45 ; zilver Ø 41mm.
muntmeester Marten Hendrik Lohse
muntmeesterteken korenaar
Delmonte 1145 ; Verkade 14.1 ; de Voogt 566 ;
Pannekeet 123 ; CNM.2.17.147 ; Davenport 1849
zfr-

gewicht 20,96gr. ; zilver Ø 39mm.
muntmeester Johan van Brienen
muntmeesterteken eenhoorn

In 1694 werden slechts 14.595 stuks tweeguldens aangemunt,
inclusief het tweede type met generaliteitswapen (Delm.1155). Zeldzaam.

Een fenomeen dat we zeer regelmatig bij deze tweeguldenstukken zien is dat delen van de kroon, met name de fleurons, op de keerzijde in incuse enigszins zichtbaar zijn. Waarom we dit specifiek bij dit munttype zo vaak tegenkomen is mij onduidelijk, maar het zal met de techniek van de muntslag te maken hebben.

Delmonte 1140 ; Verkade 12.4 ; de Voogt 345 ;
Pannekeet 116 ; HNPM.85 ; CNM.2.17.142 R
Gebruikelijke zwaktes van de slag.
zfr

gewicht 21,00gr. ; zilver Ø 39mm.
muntmeester Johan van Brienen
muntmeesterteken eenhoorn

Tweede type, met het generaliteitswapen. Van de tweeguldens 1694 werden slechts
14.595 stuks aangemunt, inclusief het eerste type met het provinciale wapen.
Zeldzaam.

Delmonte 1155 ; Verkade 13.2 ; de Voogt 347 ;
Pannekeet 117 ; HNPM.87 ; CNM.2.17.149 R
gebruikelijke zwaktes van de slag
zfr-

gewicht 10,43gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester Lambert Ridder
muntmeesterteken: ridder te paard naar links
Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 373 ;
Pannekeet 125 ; HNPM.88 ; CNM.2.17.152
Goed geslagen exemplaar met een mooi patina.
Zeer attractief.
zfr/pr

gewicht 10,56gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester: Lambert Ridder
muntmeesterteken: ridder te paard naar links

vz. De Nederlandse maagd staande frontaal, speer met vrijheidshoed
in de rechterhand, haar linker elleboog leunend op de bijbel welke
geplaatst is op een rijkelijk versierd altaar, daaronder I709 en ruiter,
omringd door de tekst; HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door de waarde aanduiding
I - G, omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FÆD:BELG:GEL•ET•C•Z

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 387 ;
HNPM.88 ; CNM.2.17.152 ; Pannekeet 125
kleine zwaktes van de slag
zfr-

gewicht 10,33gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester: Lambert Ridder
muntmeesterteken: ridder te paard naar links

vz. De Nederlandse maagd staande frontaal, speer met vrijheidshoed
in de rechterhand, haar linker elleboog leunend op de bijbel welke
geplaatst is op een rijkelijk versierd altaar, daaronder I712 en ruiter,
omringd door de tekst; HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door de waarde aanduiding
I - G, omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG:GEL•ET•C•Z

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 387 ;
HNPM.88 ; CNM.2.17.152 ; Pannekeet 125
kleine zwaktes van de slag
zfr-

gewicht 10,46gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester: Coenraad Hendrik Cramer
muntmeesterteken: kraanvogel

vz. De Nederlandse maagd staande frontaal, speer met vrijheidshoed
in de rechterhand, haar linker elleboog leunend op de bijbel welke
geplaatst is op een rijkelijk versierd altaar, daaronder I715 en kraanvogel,
omringd door de tekst; HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door de waarde aanduiding
I - G, omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG:GEL•ET•C•Z

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 404 ;
HNPM.88 ; CNM.2.17.152 ; Pannekeet 125
kleine zwaktes van de slag
zfr-/zfr

gewicht 9,30gr. ; zilver Ø 30mm.
muntmeester Coenraad Hendrik Cramer
muntmeesterteken kraanvogel
Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 404 ;
HNPM.88 ; CNM.2.17.153 ; Pannekeet 125
zwaktes van de slag, diverse krasjes en lichte
sporen van oxidatie
fr à fr+

gewicht 10,53gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester Coenraad Hendrik Cramer
muntmeesterteken kraanvogel

Dit jaartal komt maar weinig voor. De Voogt kende dit jaartal niet en trof het in zijn tijd dus in geen enkele collectie aan. Dit doet vermoeden dat de productie in dat jaartal zeer beperkt moet zijn geweest. Zeer zeldzaam.

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt - ; 
HNPM.88 ; CNM.2.17.153 ; Pannekeet 125 RR
Gebruikelijke zwaktes van de slag, doch weinig
gecirculeerd exemplaar met nog enige stempelglans.
zfr/pr

gewicht 10,26gr. ; zilver Ø 32mm.
muntmeester: Coenraad Hendrik Cramer
muntmeesterteken: kraanvogel

vz. De Nederlandse maagd staande frontaal, speer met vrijheidshoed
in de rechterhand, haar linker elleboog leunend op de bijbel welke
geplaatst is op een rijkelijk versierd altaar, daaronder I719 en kraanvogel,
omringd door de tekst; HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door de waarde aanduiding
I - G, omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG:GEL•ET•C•Z

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 413 ;
HNPM.88 ; CNM.2.17.153 ; Pannekeet 125
licht krasje en muntplaatoneffenheid aan de rand
zfr-

gewicht 10,30gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester: Coenraad Hendrik Cramer
muntmeesterteken: kraanvogel

vz. Pallas Athene ofwel de Nederlandse maagd staande frontaal,
speer met vrijheidshoed in de rechterhand, haar linker elleboog
leunend op de bijbel welke geplaatst is op een rijkelijk versierd
altaar, daaronder I720 en kraanvogel, omringd door de tekst;
HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door
de waarde aanduiding I - G, omringd door de tekst;
MO:ARG:ORD:FOE:BELG:GEL:ET•C•Z

Bij de Voogt was het jaartal 1720 onbekend.
Dit jaartal komt dan ook weinig voor. zeldzaam.

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt -- ; 
HNPM.88 ; CNM.2.17.153 ; Pannekeet 125 R
zwaktes van de slag
zfr-/zfr

gewicht 10,50gr. ; zilver Ø 32mm.
muntmeester: Johan Heinsbergen
muntmeesterteken: hengst springend over een berg
Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 434 ;
Pannekeet 125 ; HNPM.88 ; CNM.2.17.154
zwaktes van de slag, doch vrijwel ongecirculeerd
exemplaar met veel stempelglans.
unc-

gewicht 10,41gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester: Johan Heinsbergen
muntmeesterteken: hengst springend over een berg

vz. De Nederlandse maagd staande frontaal, speer met vrijheidshoed in de
rechterhand, haar linker elleboog leunend op de bijbel welke geplaatst is
op een rijkelijk versierd altaar, daaronder I737 en hengst springend over
berg, omringd door de tekst; HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door
de waarde aanduiding I - G, omringd door de tekst;
MO:ARG:ORD:FOE:BELG:GEL•&•C•Z•

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 434 ; 
HNPM.88 ; CNM.2.17.154 ; Pannekeet 125
lichte zwaktes van de slag en stempelbreukjes op de keerzijde
zfr+ à zfr/pr

gewicht 10,48gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester: Johan Heinsbergen
muntmeesterteken: hengst springend over een berg
Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 436 ;
Pannekeet 125 ; HNPM.88 ; CNM.2.17.154
Grotere zwaktes van de slag, doch vrijwel als geslagen.
unc-

gewicht 10,54gr. ; zilver Ø 32mm.
muntmeester Carl Christiaan Novisadi
muntmeesterteken geknotte boom met loot

Ietwat zwakke slag en lichte justeersporen
doch feitelijk ongecirculeerd. Mooi patina.

Somewhat weak strike and adjustmarks on reverse,
but in fact as stuck with wonderful toning.

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 514 ; 
HNPM.88 ; CNM.2.17.155 ; Pannekeet 126
unc

gewicht 10,04gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester: Carl Christiaan Novisadi
muntmeesterteken: geknotte boom met loot

vz. De Nederlandse maagd staande frontaal, speer met vrijheidshoed
in de rechterhand, haar linker elleboog leunend op de bijbel welke
geplaatst is op een rijkelijk versierd altaar, daaronder I763, omringd
door de tekst; boom HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door de waarde aanduiding
I - GL, omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG:D:GEL:&:C:Z:

Met een officieel voorgeschreven gewicht van 10,61 gram is dit stuk veels te licht. Het stuk is nauwelijks in circulatie geweest, dus van gewichtsverlies a.g.v. slijtage kan nauwelijks sprake zijn. De originele kabelrand is volledig intact, dus van snoeiing is eveneens geen sprake. Het stuk is zonder enige twijfel authentiek. Daarmee blijft maar een optie over; deze gulden is geslagen op een veels te licht muntplaatje. Zeker bij gouden en zilveren munten was het de taak van de waardijn om toe te zien op het juiste gehalte en gewicht. Strikt genomen had een stuk met zo′n groot ondergewicht nooit in omloop mogen worden gebracht en had het weer in de smeltkroes moeten belanden, maar blijkbaar is het aan de controle ontglipt. Als zodanig curieus en zeldzaam.

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 514 ;
HNPM.88 ; CNM.2.17.155 ; Pannekeet 126
Zwaktes van de slag en minieme justeersporen, doch
weinig gecirculeerd exemplaar met veel stempelglans.
pr-/pr+

gewicht 10,30gr. ; zilver Ø 31,5mm.
muntmeester: Carl Christiaan Novisadi
muntmeesterteken: geknotte boom met loot

vz. De Nederlandse maagd staande frontaal, speer met vrijheidshoed
in de rechterhand, haar linker elleboog leunend op de bijbel welke
geplaatst is op een rijkelijk versierd altaar, daaronder I763, omringd
door de tekst; boom HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door de waarde aanduiding
I - GL, omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG:D:GEL:&:C:Z:

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 514 ;
HNPM.88 ; CNM.2.17.155 ; Pannekeet 126
minieme sporen van oxidatie en kleine gietgal
fr/zfr

gewicht 10,60gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester Carl Christiaan Novisadi
muntmeesterteken boom
Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 521 ; 
HNPM.88 ; CNM.2.17.155 ; Pannekeet 126
Lichte zwaktes van de slag. Vrijwel ongecirculeerd
prachtexemplaar met de volle stempelglans. Zeer mooi.
unc-

gewicht 10,58gr. ; zilver Ø 31,5mm.
muntmeester Carl Christiaan Novisadi
muntmeesterteken boom
Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 528 ; 
HNPM.88 ; CNM.2.17.155 ; Pannekeet 126
Minieme justeersporen.
Exemplaar met de volle stempelglans.
Zeldzaam in deze sublieme kwaliteit.
unc

gewicht 10,52gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester Marten Hendrik Lohse
muntmeesterteken korenaar

Het jaartal 1786 is gewijzigd uit 1785. Daarnaast variant met grote letters in de omschriften en de bijbelomslag is versierd met een lijnenstructuur. Van het jaartal 1785 zijn tot op heden geen exemplaren bekend, dus waarschijnlijk zijn de muntstempels voor dat jaar niet gebruikt en omgesneden voor het volgende jaar, 1786. Deze jaartalwijziging is tot op heden ongepubliceerd. Hoogst zeldzaam.

Delmonte-(vgl.1178) ;  Verkade 14.2 ; de Voogt- (vgl.567) ;
Pannekeet- (vgl.126) ; HNPM.- (vgl.88) ; CNM.-(vgl.2.17.155) R4
Nauwelijks gecirculeerd prachtexemplaar met een mooi patina.
pr/unc

gewicht 10,55gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester Marten Hendrik Lohse
muntmeesterteken korenaar

variant; fijnere letters in de omschriften en de bijbelomslag
is niet versierd met een lijnen structuur.

Subliem exemplaar met de volle stempelglans. Zeldzaam in deze hoge kwaliteit.
Full lustrous coin and rare in this exceptional high quality. Mintstate.

Delmonte 1178 ; Verkade 14.2 ; de Voogt 567 ;
HNPM.88 ; CNM.2.17.155 ; Pannekeet 126 S
unc

gewicht 5,71gr.; zilver Ø 31mm.
muntmeester Johan Alewijn
muntteken Gelders kruis

vz. Geharnaste en gehelmde ridder staande naar rechts, geheven zwaard in
zijn rechterhand rustend op schouder, zijn linkerhand rustend op het wapenschild
van Gelderland dat rechts voor hem is geplaatst, binnen een parelcirkel.
In de buitencirkel de tekst; •MO•ARG•PRO•CO – N – FOE•BEL•GEL•✥
kz. Gekroond schild  met klimmende generaliteitsleeuw lopend naar rechts met
geheven zwaard in rechterklauw en bundel van vier pijlen in de linkerklauw,
geflankeerd door waardeaanduiding X – S, binnen een parelcirkel.
In de buitencirkel de tekst; x •CONCORDIA•RES•PARVAE•CRESCVNT•

Bij invoering van de generaliteitsmunten in 1606 werd ook een nieuwe denominatie toegevoegd; het zilveren tienstuiverstuk. Net als bij de gouden rijder, was dit munttype ontleend aan het Engelse muntstelsel van koning James I. Het zilveren tienstuiverstuk was de equivalent van de Engelse shilling en werd geslagen op diens muntvoet, zowel in gewicht als gehalte. Holland nam het voortouw bij deze aanmunting en het zou weldra navolging vinden in de provincies Friesland, Gelderland en Zeeland. De bedoeling was dat dit munttype de grote massa′s circulerende goedkopere (minderwaardige) schellingen van zes stuiver zou gaan vervangen. Hiervan kwam niets terecht. Het nieuwe munttype sloeg totaal niet aan bij de handel en de bevolking. De producties bleef in de vier muntende provincies zeer beperkt en zou geen vervolg krijgen. Voor Gelderland werden van dit attractieve eenjarige munttype in totaal slechts zo′n 405 stuks aangemunt. De koers van uitgifte was 10 stuivers. Alhoewel deze stukken het jaartal 1606 dragen werden ze alle geslagen op 18 september 1607. Zeer zeldzaam.

cf. Auktion Künker 414, collection Beuth, Lot 4146 (in vf  € 3.500 incl.commission)

Delmonte 1191 ; Verkade 206.5 ; de Voogt 119 ;
Pannekeet 78 ; HNPM.92 ; CNM.2.17.160 RR
Zeer attractief exemplaar met een mooi patina.
zfr+

gewicht 5,31gr. ; zilver Ø 30mm.
muntmeester: Johan van Brienen
muntmeesterteken: eenhoorn naar links
vervaardiging op groot formaat (zeer zeldzaam)
variant: op de keerzijde ontbreekt iedere vorm van interpunctie

vz. Pallas Athene ofwel de Nederlandse maagd staande frontaal,
speer met vrijheidshoed in de rechterhand, haar linker elleboog
leunend op de bijbel welke geplaatst is op een rijkelijk versierd
altaar, daaronder 1694, omringd door de tekst;
HAC:NITIMVR - : - : HANC:TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door
de waarde aanduiding ½ - GL, omringd door de tekst;
MO ARG ORD FÆD BELG GEL en eenhoorn naar links

De Latijnse spreuk ′hac nitimur, hanc tuemur′ betekent ′op haar steunen wij, haar beschermen wij′. Oorspronkelijk verwees dit naar de Nederlandse Maagd op de munten van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, waarbij ′haar′  sloeg op de Bijbel (waar men op steunde) en de vrijheid (die men beschermde).

Afgezien van kleine variaties in de voor- en keerzijdestempels, onderscheiden we bij de ½ Generaliteitsgulden van 1694 nog een duidelijke variant in haar verschijning, namelijk de vervaardiging op klein formaat (ca.Ø 27/28mm) en op groot formaat (ca.30/31mm.). Dit is niet louter een kwestie van het vervaardigen van grotere of kleinere muntplaatjes (rondellen), maar ook bij de vervaardiging van de muntstempels is daaa terdege rekening mee gehouden. De muntstempels voor de grote exemplaren zijn veel breder van opzet in zowel beeldenaar als belettering. Op basis van frequentie van verschijning kunnen we stellen dat de grote exemplaren aanzienlijk zeldzamer zijn dan de kleine stukken.

Delmonte 1192 ; Verkade 13.4 ; de Voogt 349 ;
HNPM.89 ; CNM.2.17.156 ; Pannekeet 121Cb RR
Kleine zwaktes van de slag en lichte dubbelslag op keerzijde,
doch voor dit type een mooi exemplaar. Zeer zeldzaam.
zfr+/zfr

gewicht 5,30gr. ; zilver Ø 28mm.
muntmeester: Martinus Holtzhey sr.
muntmeesterteken: man met wijnruit

vz. De Nederlandse maagd staande frontaal, speer met vrijheidshoed
in de rechterhand, haar linker elleboog leunend op de bijbel welke
geplaatst is op een rijkelijk versierd altaar,rechtsonder man met wijnruit,
omringd door de tekst; boom HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond Generaliteitswapen geflankeerd door de waarde aanduiding
IO - ST, omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG•D:GEL.&.C:Z.

Het jaartal 1751 is gewijzigd uit 1750. Zeldzaam.

Muntmeester Martinus Holtzhey sr. werd in 1749 aangesteld als muntmeester aan de Gelderse Provinciale Munt te Harderwijk. Om zijn inkomen te verhogen, geprobeerde hij zijn toen 13-jarige zoon Martinus jr. aan te stellen als stempelsnijder. Dit werd echter niet geaccepteerd door de Staten van Gelderland, waarop hij in 1752 Harderwijk verliet voor Middelburg om aldaar de functie van muntmeester aan de Zeeuwse Provinciale Munt te gaan vervullen. Daar lukte hem het wel om zijn zoontje tot stempelsnijder benoemd te krijgen, met de nodige extra verdiensten.

Het muntmeesterteken van een halflang manfiguur met in zijn handen twee omhoog gehouden wijnruit struiken, is ontleend aan het familiewapen van de Duitse familie Holthay waarvan de muntmeester meende af te stammen. Achter de man zien we een golvende lijn, dat waarschijnlijk de Rijn of Moezel moet voorstellen als accent op de wijnstreken in dat gebied.

Delmonte 1193suppl. ; Verkade 14.3 ; de Voogt 456var. ;
Pannekeet 128 (R2) ; HNPM.90 ; CNM.2.17.157  R
attractief exemplaar met mooi patina
zfr+

gewicht 5,21gr. ; zilver Ø 28mm.
muntmeester Carl Christian Novisadi
muntmeesterteken geknotte boom met loot

Het jaartal 1764 is gewijzigd uit 1763. Zeer zeldzaam.

Delmonte 1193a ; Verkade 14.4 ; de Voogt 522var. ;
Pannekeet 129 ; HNPM.90 ; CNM.2.17.158 RR
Attractief exemplaar met een licht patina.
zfr+

gewicht 2,79gr. ; zilver Ø 21mm.
muntmeester Johan Cramer
muntmeesterteken kraanvogel

vz. Pallas Athene ofwel de Nederlandse maagd staande frontaal,
speer met vrijheidshoed in de rechterhand, haar linker elleboog leunend
op de bijbel welke geplaatst is op een rijkelijk versierd altaar, omringd
door de tekst; kraanvogel HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door het jaartal 17 - 56,
omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG:D:GEL:&:C:Z

Van het jaartal 1756 bestaat een duidelijke stempelvariant; de helm van de maagd met helmbos, en met een gladde helm, dus zonder helmbos. Dit is de variant met helmbos. Schaars.

In 1756 besloot muntmeester Cramer tot de aanmunting van nieuwjaarspenningen. Qua groote en type tonen deze stukken grote gelijkenis met de kwartguldens van Holland uit 1692, maar dan zonder waarde aanduiding. In 1758 nam de Utrechtse muntmeester Novisadi dit voorbeeld over, gevolgd door Holland en West-Friesland in 1759. Ze werden door de verschillende munthuizen verkocht voor prijzen die variëerden van 4 ½ tot 6 stuivers. De nieuwjaarspenningen werden algemeen als kwartguldens aangenomen en gebruikt, hoewel het geen officiële munten waren en de intrinsieke waarde in verhouding tot de gulden te gering was. De Staten-Generaal tekenden in 1759 dan ook protest aan tegen deze aanmuntingen. Op 29 mei 1759 schreef de Gelderse muntmeester Novosadi hen, dat deze penninkjes geen kwart guldens waren maar penninkjes vanwege het nieuwe jaar. Dit verweer mocht evenwel niet helpen en in 1760 werd een verbod uitgevaardigd tegen de aanmaak van penningen in de gedaante van niet geldige muntstukken (resolutie der Staten-Generaal van 10 december 1760). Daarmee werd niet het vervaardigen van nieuwjaarpenningen verboden, zolang deze maar vervaardigd werden met de muntstempels van geldige muntstukken. Tot 19 februari 1759 had Cramer circa 14.400 stuks van deze ″1/4 gulden″ nieuwjaarpenningen laten vervaardigen, waarvan de stukken uit 1759 het meest voorkomen.

Verkade 14.5 ; de Voogt 465 ; HNPM.91 ;
CNM.2.17.159 ; Pannekeet 130 S
pr/unc

gewicht 3,35gr. ; zilver Ø 22,5mm.
muntmeester: Carl Christiaan Novisadi
muntmeesterteken: geknotte boom met loot

vz. Pallas Athene ofwel de Nederlandse maagd staande frontaal,
speer met vrijheidshoed in de rechterhand, haar linker elleboog leunend
op de bijbel welke geplaatst is op een rijkelijk versierd altaar, omringd
door de tekst; boom HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen geflankeerd door het jaartal 17 - 59,
omringd door de tekst; MO.ARG.ORD.FOE.BELG.D.GEL.& C•Z•

In 1756 besloot muntmeester Cramer tot de aanmunting van nieuwjaarspenningen. Qua groote en type tonen deze stukken grote gelijkenis met de kwartguldens van Holland uit 1692, maar dan zonder waarde aanduiding. In 1758 nam de Utrechtse muntmeester Novisadi dit voorbeeld over, gevolgd door Holland en West-Friesland in 1759. Ze werden door de verschillende munthuizen verkocht voor prijzen die variëerden van 4 ½ tot 6 stuivers. De nieuwjaarspenningen werden algemeen als kwartguldens aangenomen en gebruikt, hoewel het geen officiële munten waren en de intrinsieke waarde in verhouding tot de gulden te gering was. De Staten-Generaal tekenden in 1759 dan ook protest aan tegen deze aanmuntingen. Op 29 mei 1759 schreef de Gelderse muntmeester Novosadi hen, dat deze penninkjes geen kwart guldens waren maar penninkjes vanwege het nieuwe jaar. Dit verweer mocht evenwel niet helpen en in 1760 werd een verbod uitgevaardigd tegen de aanmaak van penningen in de gedaante van niet geldige muntstukken (resolutie der Staten-Generaal van 10 december 1760). Daarmee werd niet het vervaardigen van nieuwjaarpenningen verboden, zolang deze maar vervaardigd werden met de muntstempels van geldige muntstukken. Tot 19 februari 1759 had Cramer circa 14.400 stuks van deze ″1/4 gulden″ nieuwjaarpenningen laten vervaardigen, waarvan de stukken uit 1759 het meest voorkomen.

Verkade 14.6 ; de Voogt 480 ; HNPM.91 ; CNM.2.17.159 ; Pannekeet 130
met de gebruikelijke zwaktes van de slag
zfr-

gewicht 4,11gr. ; zilver Ø 31mm.
muntteken Gelders kruis
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn

vz. Gekroond provinciewapen met sieromlijsting binnen een parelcirkel, daarboven I6 ✥ 0I 
In de buitencirkel de tekst; •MO•NO•DVC•GEL•ET•COMIT•ZVT
kz. Lang gebloemd kruis met roosje in het hart. 
In de buitencirkel de tekst; ADIVT - ORIVM - NRM•IN - NOE•DM
Voluit luidt deze Latijnse tekst; atiutorium nostrum in nomine domini
(vertaald; onze hulp is in de naam des Heren) 

In navolging van Holland besloot ook Gelderland in 1601 over te gaan tot aanmunting van roosschellingen. Blijkbaar was dit geen succes, want in 1602 werd de aanmunting alweer gestaakt. In de jaren 1601-1602 werden niet meer dan 9.430 stuks roosschellingen aangemunt. Uiterst zeldzaam.

Verkade 15.4 ; de Voogt 114 ; HNPM.100 ;
Pannekeet 68 ; CNM.2.17.166 RRR
fr/zfr

gewicht 5,00gr. ; zilver Ø 30mm.
muntteken Gelders kruis
muntmeester Jacob Dirksz. Alewijn

vz. Gekroond provinciewapen met sieromlijsting binnen een parelcirkel,
daarboven 16 ✥ 0Z.
In de buitencirkel de tekst; •MO•NO•DVC GEL  ET COMIT •ZVT
kz. Lang gebloemd kruis met roosje in het hart.
In de buitencirkel de tekst; •ADIVT - ORIVM - NRM•IN - NOE•DO
Voluit luidt deze Latijnse tekst; atiutorium nostrum in nomine domini
(vertaald; onze hulp is in de naam des Heren)

In navolging van Holland besloot ook Gelderland in 1601 over te gaan tot aanmunting van roosschellingen. Blijkbaar was dit geen succes, want in 1602 werd de aanmunting alweer gestaakt. In de jaren 1601-1602 werden niet meer dan 9.430 stuks roosschellingen aangemunt, waarvan het merendeel in het eerste jaar zal hebben plaatsgevonden. Pannekeet trof slechts 1 exemplaar aan van dit jaartal (collectie Koninklijk Penningkabinet). Hoogst zeldzaam.

Verkade 15.4 ; de Voogt- (vgl.114 = 1601) ; HNPM.100 ;
Pannekeet 68 ; CNM.2.17.166 R4
zfr-

gewicht 4,52gr. ; zilver Ø 26mm.
muntmeester: Paulus Sluyskens
muntmeesterteken: zittend hondje naar links

vz. Nederlandse gehelmde ridder te paard naar rechts met
sjerp om zijn middel en in zijn rechterhand een geheven
zwaard, binnen een gladde cirkel, daarboven 1 6 8 1,
omringd door de tekst; CONCORDIA˙ RES˙ PARVÆ˙ CRESCVNT
kz. Gekroond provinciewapen geflankeerd door de waarde
aanduiding 6 - S, binnen een gladde cirkel, omringd door de tekst;
MO ORD DVC GEL ET COM ZVT zittend hondje naar links

Op de voorzijde is een klop ″pijlenbundel″ aangebracht in de periode 1 april - 1 september 1694 bij besluit der Staten-Generaal. Daarbij werden ongesnoeide stukken van voor 1686 op de voorzijde voorzien van deze klop. Stukken vanaf 1686 en ongeklopte stukken werden met een ½ stuiver gedevalueerd, en die stukken stonden spoedig bekend als ″Zesthalf″ (de zesde stuiver was gehalveerd).

Verkade 16.1 ; de Voogt 328 ; HNPM.101 ;
CNM.2.17.167 ; Pannekeet 92
lichte zwaktes van de slag, doch voor dit
munttype een bijzonder mooi exemplaar
zfr

gewicht 4,46gr. ; zilver Ø 26mm.
muntmeester: Paulus Sluyskens
muntmeesterteken: zittend hondje naar links

vz. Nederlandse gehelmde ridder te paard naar rechts met
sjerp om zijn middel en in zijn rechterhand een geheven
zwaard, binnen een gladde cirkel, daarboven 1 6 8 2,
omringd door de tekst; CONCORDIA˙ RES˙ PARVÆ˙ CRESCVNT
kz. Gekroond provinciewapen geflankeerd door de waarde
aanduiding 6 - S, binnen een gladde cirkel, omringd door de tekst;
MO ORD DVC GEL ET COM ZVT zittend hondje naar links

Dit eerste type van de Gelderse rijderschelling werd in 1681 geïntroduceerd. De productie werd reeds na 1682 weer gestaakt. In totaal werden 445.294 stuks aangemunt, waarvan het overgrote deel in 1681 zal zijn geproduceerd. Het jaartal 1682 komt namelijk veel minder veelvuldig voor en is zeldzaam. In 1691 werd nog een nieuw, gewijzigd type van de Gelderse rijderschelling geslagen. Daarvan werden maar lieft 1.501.656 stuks geslagen. Dat was tegelijk het laatste jaar van aanmunting van dit munttype.

Op de voorzijde is een klop ″pijlenbundel″ aangebracht in de periode 1 april - 1 september 1694 bij besluit der Staten-Generaal. Daarbij werden ongesnoeide stukken van voor 1686 op de voorzijde voorzien van deze klop. Stukken vanaf 1686 en ongeklopte stukken werden met een ½ stuiver gedevalueerd, en die stukken stonden spoedig bekend als ″Zesthalf″ (de zesde stuiver was gehalveerd).

Verkade 16.1 ; de Voogt 331 ; HNPM.101 ;
CNM.2.17.167 ; Pannekeet 92 R
Lichte zwaktes van de slag, doch voor dit
munttype een net exemplaar. Zeldzaam.
fr/zfr

gewicht 1,70gr. ; zilver Ø 18,5mm.
muntmeester Marten Hendrik Lohse
muntmeesterteken korenaar
Verkade 17.6 ; de Voogt 561 ; Pannekeet 133 ;
HNPM.108 ; CNM.2.17.174
zfr

gewicht 1,56gr. ; zilver Ø 19mm.
muntmeester Marten Hendrik Lohse
muntmeesterteken korenaar
Verkade 17.6 ; de Voogt 568 ; Pannekeet 133 ;
HNPM.109 ; CNM.2.17.176
minieme zwakte van de slag, doch nauwelijks
gecirculeerd exemplaar met veel stempelglans
pr/unc

gewicht 1,45gr. ; zilver Ø 19mm.
muntmeester Marten Hendrik Lohse
muntmeesterteken korenaar
Verkade 17.6 ; de Voogt 568 ; Pannekeet 134 ;
HNPM.109 ; CNM.2.17.176
zfr

gewicht 1,51gr. ; zilver Ø 20mm.
muntmeester Marten Hendrik Lohse
muntmeesterteken korenaar

Het jaartal 1786 is vervaardigd uit 1785. Deze jaartal wijziging is
ongepubliceerd in de naslagwerken. Als zodanig hoogst zeldzaam.

Verkade 17.6 ; de Voogt 568var. ; Pannekeet - (vgl.134) ;
HNPM.- (vgl.109) ; CNM.- (vgl. 2.17.176) RRRR

Enkele minieme randtikjes. Mooi patina.
zfr

gewicht 0,89gr. ; zilver Ø 16mm.
muntmeester: Johan Heinsbergen
muntmeesterteken: hengst springend over een berg

vz. Bundel van zeven pijl in het midden met lint gebonden,
geflankeerd door de waarde aanduiding I - S, binnen twee
halve lauwertakken die aan de onderzijde met rozet zijn verbonden
kz. ✿ paard springend over berg ✿ // G E L  //  R I A / I 7 3 8

De pijlenbundel staat symbool voor de natie, gevormd door zeven provinciën en verenigd in de Staten-Generaal. In de regel dienen we de zijde die de hoogste entiteit vermeld of symboliseert als voorzijde te beschouwen, in dit geval dus de pijlenbundel. De provincienaam is daaraan ondergeschikt, en die zijde beschouwen we dus als de keerzijde.

Verkade 17.4 ; de Voogt 438 ; Pannekeet 135 ; HNPM.107 ; CNM.2.17.179
ongecirculeerd prachtexemplaar met de volle stempelglans
unc

gewicht 0,85gr. ; zilver Ø 16mm.
muntmeester Marten Hendrik Lohse
muntmeesterteken korenaar

van dit jaartal werden circa 42.813 stuks geslagen

Verkade 17.7 ; de Voogt 562 ; Pannekeet 137 ; HNPM.107 ; CNM.2.17.181
unc-

van dit jaartal werden circa 42.813 stuks geslagen
muntmeesterteken korenaar
Verkade 17.7 ; de Voogt 562 ; Pannekeet 137 ; HNPM.107;CNM.2.17.181
pr-

gewicht 1,55gr. ; koper Ø 21mm.
muntmeester Johan van Brienen
Verkade 19.2 ; de Voogt 334 ; Purmer & van der Wiel 1010 ;
HNPM.113 ; CNM.2.17.187 ; Pannekeet 101
fr/zfr

gewicht 2,92gr. ; koper Ø 22mm.
muntmeester Lambert Ridder

In 1702 werd het gewicht van de duit verhoogd
van circa 2 gram naar circa 3,5 gram. Schaars.

Verkade 19.2 ; de Voogt 367 ; Purmer & van der Wiel 1010 ;
HNPM.113 ; CNM.2.17.187 ; Pannekeet 139 S
fr+ à fr/zfr

gewicht 3,28gr. ; koper Ø 23mm.
muntmeester Johan Cramer
muntmeesterteken kraanvogel
Verkade 19.7 ; de Voogt 462 ; Purmer & van der Wiel 1015 ;
HNPM.116 ; CNM.2.17.193 ; Pannekeet 144
geslagen op een breed muntplaatje
zfr/pr

gewicht 3,19gr. ; koper Ø 21mm.
muntmeester Johan Cramer
muntmeesterteken kraanvogel
Verkade 19.7 ; de Voogt 464 ; Purmer & van der Wiel 1015 ;
HNPM.116 ; CNM.2.17.193 ; Pannekeet 144
pr

gewicht 2,94gr. ; koper Ø 21mm.
muntmeesterteken kraanvogel
Verkade 19.7 ; de Voogt 464 ; Purmer & van der Wiel 1015 ;
HNPM.116 ; CNM.2.17.193 ; Pannekeet 144
kleine zwakte van de slag
zfr/pr à pr-

gewicht 2,94gr. ; koper Ø 21mm.
muntmeesterteken kraanvogel
Verkade 19.7 ; de Voogt 467 ; Purmer & van der Wiel 1015 ;
HNPM.116 ; CNM.2.17.193 ; Pannekeet 144
zfr-

gewicht 3,83gr. ; koper Ø 21mm.
muntmeester Johan Cramer
muntmeesterteken kraanvogel

Erg zwaar exemplaar gezien de slijtage en lichte oxidatie van de munt.
Bij vervaardigig moet de munt aanzienlijk boven de 4 gram hebben gewogen.
Tevens moet men zich bedenken dat het officieel voorgeschreven gewicht van
3,84 gram zelden werd gevolgd. In de praktijk wogen de koperen muntplaatjes
meestal zo tussen de 3,00 en 3,40 gram. Als zodanig afwijkend en zeldzaam.

Verkade 19.7 ; de Voogt 467 ; Purmer & van der Wiel 1015 ;
HNPM.116 ; CNM.2.17.193 ; Pannekeet 144
minieme sporen van oxidatie
fr+

gewicht 2,87gr. ; koper Ø 22mm.
muntmeesterteken boom
Verkade 20.2 ; de Voogt 475 ; Purmer & van der Wiel 1017 ;
HNPM.118 ; CNM.2.17.195 ; Pannekeet 147
pr/unc à unc-